Để hiểu sâu sắc về Nhật Bản, trước tiên cần hiểu về Shinto (神道). Shinto là tôn giáo lâu đời nhất trong tâm hồn người Nhật, là cảm nhận về cuộc sống, thái độ đối với thiên nhiên và là mạng lưới tinh thần vô hình kết nối tổ tiên, làng mạc và quốc gia. Người Nhật không chỉ nhìn núi như một địa hình, hay nhìn biển như một khối nước. Họ cảm nhận được một năng lượng thiêng liêng từ những cây cổ thụ, đá, thác nước, sông, mặt trời và gió. Đó chính là điểm khởi đầu của Shinto.
Cốt lõi của Shinto là kami (神). Mặc dù thường được dịch là 'thần', nhưng kami khác với thần tối cao trong các tôn giáo độc thần phương Tây. Kami có mặt ở núi, biển, rừng, tổ tiên và trong ký ức của những con người và cộng đồng đặc biệt. Bách khoa toàn thư Britannica giải thích rằng trong Shinto cổ đại, con người tìm kiếm kami trong thiên nhiên, nơi họ sống và cũng nhìn thấy kami trong những con người xuất sắc.
Cơ quan chính của Shinto Nhật Bản cũng cho biết rằng Shinto không có người sáng lập, giáo lý hay kinh điển cụ thể, mà được thể hiện qua sự tôn kính thiên nhiên và tổ tiên.
Điều này rất quan trọng. Shinto là một tôn giáo của cảm giác hơn là giáo lý. Cảm xúc vượt lên trên lý trí, nghi lễ vượt lên trên kinh điển, và sự thanh tẩy vượt lên trên sự thú nhận. Người Nhật không chỉ giải thích về thần thánh mà còn rửa tay, cúi đầu, vỗ tay và tĩnh tâm trước thần. Họ không chứng minh đức tin bằng lời nói mà bằng không gian, cử chỉ và sự im lặng để tiếp nhận sự thiêng liêng. Vì vậy, để hiểu Shinto, chỉ học trong sách vở là không đủ. Cần phải đi qua những con đường rừng vào sáng sớm, đứng trước cổng torii của đền thờ, lắng nghe tiếng nước rửa tay và nhìn ánh sáng chiếu qua những cây tuyết tùng cổ.
Khía cạnh đầu tiên của Shinto là thờ cúng thiên nhiên. Quần đảo Nhật Bản là nơi có núi lửa, động đất, bão và sóng thần, tuyết và mưa, biển cả. Thiên nhiên vừa đẹp đẽ nhưng cũng đầy sợ hãi. Hoa anh đào nở rực rỡ nhưng nhanh chóng tàn, núi Phú Sĩ hùng vĩ nhưng mang trong mình ký ức về sự phun trào. Biển cả mang lại cá nhưng cũng mang đến thảm họa. Trong môi trường như vậy, người Nhật không coi thiên nhiên là đối tượng để chinh phục mà là một thực thể cần được xoa dịu và tôn kính. Thiên nhiên lớn hơn con người, lâu đời hơn con người và là sức mạnh mà con người không thể tùy tiện xử lý.
Vì vậy, trong thế giới của Shinto, thiên nhiên không phải là vật chất mà là mối quan hệ. Một cây cũng không chỉ là gỗ đơn thuần. Một viên đá cũng không chỉ là một khối đá. Thác nước không chỉ là hiện tượng nước chảy mà là nơi thể hiện sức mạnh thiêng liêng. Núi không chỉ là một con đường leo núi mà là không gian mà kami cư ngụ. Quan niệm về thiên nhiên trong Shinto không tách biệt con người và thiên nhiên một cách sắc nét. Con người không phải là chủ nhân bên ngoài thiên nhiên mà là một thực thể bên trong thiên nhiên. Chính cảm giác này đã tạo nên nền tảng sâu sắc của văn hóa Nhật Bản.
Một đặc điểm khác của Shinto là thái độ mở ra khả năng thiêng liêng cho mọi vật. Trong Shinto có câu nói 'yaoyorozu no kami' (八百万の神), dịch nghĩa là 'tám triệu thần', nhưng thực tế có nghĩa là vô số thần. Điều này có nghĩa là khắp nơi trên thế giới đều có năng lượng thiêng liêng. Câu nói này tóm gọn thế giới quan của người Nhật. Sự thiêng liêng không ở xa trên bầu trời mà ở ngay cổng làng, bờ ruộng, trong bếp, rừng, giếng, tổ tiên, lễ hội và sự thay đổi của mùa.
Thế giới quan này đã dẫn đến văn hóa sinh hoạt của người Nhật. Họ giữ cho nhà cửa sạch sẽ, sắp xếp đồ đạc gọn gàng, chuẩn bị món ăn một cách chu đáo và nhạy cảm với sự thay đổi của mùa. Dù không phải tất cả người Nhật đều như vậy, nhưng trong toàn bộ văn hóa Nhật Bản, có một cảm giác mạnh mẽ về 'sạch sẽ', 'trật tự' và 'tiết chế'. Nghi lễ thanh tẩy trong Shinto, gọi là harae (祓), chính là gốc rễ tôn giáo của văn hóa này. Tài liệu liên quan từ Đại học Gokugakuin cũng giải thích rằng nghi lễ thanh tẩy là một yếu tố rất quan trọng trong Shinto và gắn liền sâu sắc với quan niệm về sự sạch sẽ của người Nhật.
Trong Shinto, sự bẩn thỉu không chỉ là vấn đề vệ sinh đơn thuần. Nó là sự rối loạn, mất cân bằng và trạng thái che khuất năng lượng sống. Do đó, hành động rửa tay và súc miệng trước khi vào đền không chỉ là nghi thức hình thức. Đó là việc sắp xếp lại tâm trí và cơ thể. Con người không hoàn hảo nên luôn bị bẩn và rối loạn. Vì vậy, họ cần phải rửa sạch, cúi đầu và bắt đầu lại. Đây là tinh thần quan trọng của Shinto.
Từ đây, chúng ta có thể thấy rằng Shinto cũng liên kết với 'văn hóa khởi động lại' của người Nhật. Nhật Bản có truyền thống bảo tồn những thứ cũ trong khi xây dựng lại những thứ mới. Một ví dụ điển hình là đền Ise. Đền Ise là một trong những đền thờ thiêng liêng nhất ở Nhật Bản, có truyền thống xây dựng lại theo chu kỳ nhất định qua nhiều thế kỷ. AP đưa tin rằng truyền thống tái xây dựng đền Ise đã kéo dài hơn 1.300 năm và tượng trưng cho tinh thần tái sinh và kế thừa của Shinto.
Truyền thống này rất thú vị. Văn hóa bảo tồn di sản phương Tây thường chú trọng vào việc bảo tồn vật chất nguyên bản. Tuy nhiên, cách thức của đền Ise không phải là giữ mãi vật chất mà tập trung vào việc chuyển giao hình thức, tinh thần và kỹ thuật cho thế hệ tiếp theo. Tòa nhà được xây mới nhưng tinh thần vẫn được duy trì. Gỗ có thể thay đổi nhưng nghi lễ vẫn tiếp tục. Con người có thể chết nhưng nghệ nhân sẽ truyền lại kỹ năng. Điều này thể hiện quan niệm về thời gian của Shinto. Sự vĩnh cửu không phải là sự dừng lại mà là trong sự lặp lại và đổi mới.
Khi hiểu về Shinto, mối quan hệ với Phật giáo cũng rất quan trọng. Sau khi Phật giáo được du nhập vào Nhật Bản, Shinto và Phật giáo không chỉ xung đột mà còn hòa quyện và ảnh hưởng lẫn nhau trong thời gian dài. Người Nhật cầu nguyện cho tổ tiên tại chùa, và cầu phúc cho năm mới tại đền thờ. Nhiều người tổ chức lễ cưới theo phong cách Shinto và lễ tang theo phong cách Phật giáo. Sự hòa hợp trong đời sống vượt lên trên sự phân chia giáo lý nghiêm ngặt. Đây là đặc điểm của văn hóa tôn giáo Nhật Bản.
Tuy nhiên, Shinto không thể chỉ được coi là một tôn giáo thiên nhiên đẹp đẽ. Shinto đã tạo ra những truyền thống ấm áp về cộng đồng làng mạc và thờ cúng tổ tiên, nhưng từ thời hiện đại, nó đã kết hợp với chủ nghĩa quốc gia và thể hiện những khía cạnh nguy hiểm. Tâm hồn tôn kính thiên nhiên và tổ tiên là quý giá, nhưng khi nó kết hợp với quyền lực nhà nước và trở thành tuyệt đối, tôn giáo có thể trở thành công cụ để huy động con người thay vì giải phóng họ.
Do đó, thái độ của chúng ta đối với Shinto cần phải cân bằng. Không nên tô vẽ hay hạ thấp nó. Rõ ràng có những điều mà chúng ta có thể học hỏi từ Shinto. Thái độ không coi thiên nhiên là thứ có thể tùy tiện, lòng nhớ ơn tổ tiên, văn hóa giữ nhịp điệu của làng mạc và mùa, thói quen quản lý không gian sạch sẽ là những giá trị quan trọng mà nhân loại ngày nay cần suy ngẫm lại. Trong thời đại khủng hoảng khí hậu và sinh thái, nền văn minh chỉ xem thiên nhiên như một nguồn tài nguyên đã đến giới hạn. Trong điểm này, quan niệm về thiên nhiên trong Shinto gửi gắm một thông điệp cho thế giới hiện đại.
Tuy nhiên, đồng thời chúng ta cũng cần nhìn nhận một cách lạnh lùng về việc Shinto đã kết hợp với quyền lực nhà nước như thế nào trong lịch sử. Khi tôn giáo chỉ dừng lại ở việc yêu thiên nhiên và tôn kính tổ tiên, nó trở thành gốc rễ của cuộc sống. Nhưng khi tôn giáo biến chất thành mệnh lệnh của nhà nước và lý luận quân phiệt, nó trở nên nguy hiểm. Tâm linh phải là sức mạnh nâng cao và mở rộng con người, không phải là phương tiện thu hẹp và loại trừ con người.
Sức hấp dẫn sâu sắc của Shinto nằm ở 'sự thiêng liêng gần gũi'. Thần không chỉ ở trên bầu trời xa xôi. Thần có mặt trong ánh sáng buổi sáng, trong bóng râm của những cây cổ thụ, trong ký ức của tổ tiên và trong tiếng trống của lễ hội làng. Shinto nói với con người rằng: Thế giới không phải là tập hợp của những vật chất chết. Thế giới là một mạng lưới của những mối quan hệ sống động. Vì vậy, đừng đối xử tùy tiện. Đừng làm ô uế. Đừng quên. Hãy biết ơn.
Thông điệp này cũng liên kết với tinh thần của toàn bộ châu Á. Nếu Ấn Độ giáo nói về trật tự vũ trụ vĩ đại, Phật giáo nói về khổ đau và lòng từ bi, Đạo giáo nói về dòng chảy của thiên nhiên và vô vi, thì Shinto là con đường khám phá sự thiêng liêng trong thiên nhiên gần gũi, tổ tiên và làng mạc. Shinto không có hệ thống triết học vĩ đại nhưng cảm giác trong cuộc sống hàng ngày rất mạnh mẽ. Không có kinh điển vĩ đại nhưng nghi lễ được lặp lại bằng cơ thể lại sâu sắc. Đây chính là sức mạnh của Shinto.
Nhìn từ góc độ của người Hàn Quốc, Shinto vừa lạ lẫm vừa quen thuộc. Chúng ta cũng có truyền thống thờ thần núi, thần rồng, thờ cúng tổ tiên, lễ hội làng, và cây đa. Tâm hồn tôn kính núi, nước và tổ tiên là nền tảng chung của nền văn minh nông nghiệp Đông Á. Chỉ có điều Nhật Bản đã lưu giữ điều đó một cách có hệ thống hơn trong văn hóa và quốc gia dưới cái tên Shinto, trong khi Hàn Quốc đã phân tán trong Nho giáo, Phật giáo, tín ngưỡng dân gian và tín ngưỡng dân gian. Vì vậy, việc hiểu Shinto không chỉ là hiểu Nhật Bản mà còn là quay lại với cảm giác Á Đông lâu đời trong chính chúng ta.
Ngày nay, thế giới lại đứng trước thiên nhiên. Nền văn minh công nghiệp đã làm cho con người mạnh mẽ nhưng cũng khiến thiên nhiên bị tiêu thụ quá dễ dàng. Khi thời đại trí tuệ nhân tạo mở ra, con người đang tiến tới một thế giới nhanh hơn và tiện lợi hơn, nhưng đồng thời cũng trải nghiệm sự trống rỗng và đứt đoạn sâu sắc hơn. Trong lúc này, câu hỏi mà Shinto đặt ra là đơn giản. Con người có thể hạnh phúc khi mất đi thiên nhiên không? Có thể có gốc rễ khi quên đi tổ tiên không? Có thể giữ tâm hồn trong sạch khi làm ô uế không?
Câu trả lời của Shinto rất nhẹ nhàng. Hãy rửa sạch trước. Hãy cúi đầu trước. Hãy hạ thấp sự kiêu ngạo của con người trước thiên nhiên. Chỉ những người biết ơn một cây cổ thụ, sự thay đổi của mùa và ký ức tổ tiên mới có thể sống một cách thực sự nhân văn.
Đây là kết luận đầu tiên của câu chuyện về Shinto Nhật Bản. Shinto là tôn giáo của Nhật Bản, nhưng bên trong nó có một dòng chảy của tâm linh thiên nhiên mà châu Á đã nuôi dưỡng từ lâu. Con người không phải là thực thể thống trị thiên nhiên mà là thực thể sống cùng thiên nhiên. Mọi vật không phải là đồ vật chết mà là những thực thể sống trong mối quan hệ. Sự thiêng liêng không ở xa mà ở ngay đây, trong mảnh đất mà chúng ta đứng và trong nước mà chúng ta uống và bầu trời mà chúng ta nhìn lên.
Cốt lõi của Shinto là kami (神). Mặc dù thường được dịch là 'thần', nhưng kami khác với thần tối cao trong các tôn giáo độc thần phương Tây. Kami có mặt ở núi, biển, rừng, tổ tiên và trong ký ức của những con người và cộng đồng đặc biệt. Bách khoa toàn thư Britannica giải thích rằng trong Shinto cổ đại, con người tìm kiếm kami trong thiên nhiên, nơi họ sống và cũng nhìn thấy kami trong những con người xuất sắc.
Cơ quan chính của Shinto Nhật Bản cũng cho biết rằng Shinto không có người sáng lập, giáo lý hay kinh điển cụ thể, mà được thể hiện qua sự tôn kính thiên nhiên và tổ tiên.
Điều này rất quan trọng. Shinto là một tôn giáo của cảm giác hơn là giáo lý. Cảm xúc vượt lên trên lý trí, nghi lễ vượt lên trên kinh điển, và sự thanh tẩy vượt lên trên sự thú nhận. Người Nhật không chỉ giải thích về thần thánh mà còn rửa tay, cúi đầu, vỗ tay và tĩnh tâm trước thần. Họ không chứng minh đức tin bằng lời nói mà bằng không gian, cử chỉ và sự im lặng để tiếp nhận sự thiêng liêng. Vì vậy, để hiểu Shinto, chỉ học trong sách vở là không đủ. Cần phải đi qua những con đường rừng vào sáng sớm, đứng trước cổng torii của đền thờ, lắng nghe tiếng nước rửa tay và nhìn ánh sáng chiếu qua những cây tuyết tùng cổ.
Khía cạnh đầu tiên của Shinto là thờ cúng thiên nhiên. Quần đảo Nhật Bản là nơi có núi lửa, động đất, bão và sóng thần, tuyết và mưa, biển cả. Thiên nhiên vừa đẹp đẽ nhưng cũng đầy sợ hãi. Hoa anh đào nở rực rỡ nhưng nhanh chóng tàn, núi Phú Sĩ hùng vĩ nhưng mang trong mình ký ức về sự phun trào. Biển cả mang lại cá nhưng cũng mang đến thảm họa. Trong môi trường như vậy, người Nhật không coi thiên nhiên là đối tượng để chinh phục mà là một thực thể cần được xoa dịu và tôn kính. Thiên nhiên lớn hơn con người, lâu đời hơn con người và là sức mạnh mà con người không thể tùy tiện xử lý.
Vì vậy, trong thế giới của Shinto, thiên nhiên không phải là vật chất mà là mối quan hệ. Một cây cũng không chỉ là gỗ đơn thuần. Một viên đá cũng không chỉ là một khối đá. Thác nước không chỉ là hiện tượng nước chảy mà là nơi thể hiện sức mạnh thiêng liêng. Núi không chỉ là một con đường leo núi mà là không gian mà kami cư ngụ. Quan niệm về thiên nhiên trong Shinto không tách biệt con người và thiên nhiên một cách sắc nét. Con người không phải là chủ nhân bên ngoài thiên nhiên mà là một thực thể bên trong thiên nhiên. Chính cảm giác này đã tạo nên nền tảng sâu sắc của văn hóa Nhật Bản.
Một đặc điểm khác của Shinto là thái độ mở ra khả năng thiêng liêng cho mọi vật. Trong Shinto có câu nói 'yaoyorozu no kami' (八百万の神), dịch nghĩa là 'tám triệu thần', nhưng thực tế có nghĩa là vô số thần. Điều này có nghĩa là khắp nơi trên thế giới đều có năng lượng thiêng liêng. Câu nói này tóm gọn thế giới quan của người Nhật. Sự thiêng liêng không ở xa trên bầu trời mà ở ngay cổng làng, bờ ruộng, trong bếp, rừng, giếng, tổ tiên, lễ hội và sự thay đổi của mùa.
Thế giới quan này đã dẫn đến văn hóa sinh hoạt của người Nhật. Họ giữ cho nhà cửa sạch sẽ, sắp xếp đồ đạc gọn gàng, chuẩn bị món ăn một cách chu đáo và nhạy cảm với sự thay đổi của mùa. Dù không phải tất cả người Nhật đều như vậy, nhưng trong toàn bộ văn hóa Nhật Bản, có một cảm giác mạnh mẽ về 'sạch sẽ', 'trật tự' và 'tiết chế'. Nghi lễ thanh tẩy trong Shinto, gọi là harae (祓), chính là gốc rễ tôn giáo của văn hóa này. Tài liệu liên quan từ Đại học Gokugakuin cũng giải thích rằng nghi lễ thanh tẩy là một yếu tố rất quan trọng trong Shinto và gắn liền sâu sắc với quan niệm về sự sạch sẽ của người Nhật.
Trong Shinto, sự bẩn thỉu không chỉ là vấn đề vệ sinh đơn thuần. Nó là sự rối loạn, mất cân bằng và trạng thái che khuất năng lượng sống. Do đó, hành động rửa tay và súc miệng trước khi vào đền không chỉ là nghi thức hình thức. Đó là việc sắp xếp lại tâm trí và cơ thể. Con người không hoàn hảo nên luôn bị bẩn và rối loạn. Vì vậy, họ cần phải rửa sạch, cúi đầu và bắt đầu lại. Đây là tinh thần quan trọng của Shinto.
Từ đây, chúng ta có thể thấy rằng Shinto cũng liên kết với 'văn hóa khởi động lại' của người Nhật. Nhật Bản có truyền thống bảo tồn những thứ cũ trong khi xây dựng lại những thứ mới. Một ví dụ điển hình là đền Ise. Đền Ise là một trong những đền thờ thiêng liêng nhất ở Nhật Bản, có truyền thống xây dựng lại theo chu kỳ nhất định qua nhiều thế kỷ. AP đưa tin rằng truyền thống tái xây dựng đền Ise đã kéo dài hơn 1.300 năm và tượng trưng cho tinh thần tái sinh và kế thừa của Shinto.
Truyền thống này rất thú vị. Văn hóa bảo tồn di sản phương Tây thường chú trọng vào việc bảo tồn vật chất nguyên bản. Tuy nhiên, cách thức của đền Ise không phải là giữ mãi vật chất mà tập trung vào việc chuyển giao hình thức, tinh thần và kỹ thuật cho thế hệ tiếp theo. Tòa nhà được xây mới nhưng tinh thần vẫn được duy trì. Gỗ có thể thay đổi nhưng nghi lễ vẫn tiếp tục. Con người có thể chết nhưng nghệ nhân sẽ truyền lại kỹ năng. Điều này thể hiện quan niệm về thời gian của Shinto. Sự vĩnh cửu không phải là sự dừng lại mà là trong sự lặp lại và đổi mới.
Khi hiểu về Shinto, mối quan hệ với Phật giáo cũng rất quan trọng. Sau khi Phật giáo được du nhập vào Nhật Bản, Shinto và Phật giáo không chỉ xung đột mà còn hòa quyện và ảnh hưởng lẫn nhau trong thời gian dài. Người Nhật cầu nguyện cho tổ tiên tại chùa, và cầu phúc cho năm mới tại đền thờ. Nhiều người tổ chức lễ cưới theo phong cách Shinto và lễ tang theo phong cách Phật giáo. Sự hòa hợp trong đời sống vượt lên trên sự phân chia giáo lý nghiêm ngặt. Đây là đặc điểm của văn hóa tôn giáo Nhật Bản.
Tuy nhiên, Shinto không thể chỉ được coi là một tôn giáo thiên nhiên đẹp đẽ. Shinto đã tạo ra những truyền thống ấm áp về cộng đồng làng mạc và thờ cúng tổ tiên, nhưng từ thời hiện đại, nó đã kết hợp với chủ nghĩa quốc gia và thể hiện những khía cạnh nguy hiểm. Tâm hồn tôn kính thiên nhiên và tổ tiên là quý giá, nhưng khi nó kết hợp với quyền lực nhà nước và trở thành tuyệt đối, tôn giáo có thể trở thành công cụ để huy động con người thay vì giải phóng họ.
Do đó, thái độ của chúng ta đối với Shinto cần phải cân bằng. Không nên tô vẽ hay hạ thấp nó. Rõ ràng có những điều mà chúng ta có thể học hỏi từ Shinto. Thái độ không coi thiên nhiên là thứ có thể tùy tiện, lòng nhớ ơn tổ tiên, văn hóa giữ nhịp điệu của làng mạc và mùa, thói quen quản lý không gian sạch sẽ là những giá trị quan trọng mà nhân loại ngày nay cần suy ngẫm lại. Trong thời đại khủng hoảng khí hậu và sinh thái, nền văn minh chỉ xem thiên nhiên như một nguồn tài nguyên đã đến giới hạn. Trong điểm này, quan niệm về thiên nhiên trong Shinto gửi gắm một thông điệp cho thế giới hiện đại.
Tuy nhiên, đồng thời chúng ta cũng cần nhìn nhận một cách lạnh lùng về việc Shinto đã kết hợp với quyền lực nhà nước như thế nào trong lịch sử. Khi tôn giáo chỉ dừng lại ở việc yêu thiên nhiên và tôn kính tổ tiên, nó trở thành gốc rễ của cuộc sống. Nhưng khi tôn giáo biến chất thành mệnh lệnh của nhà nước và lý luận quân phiệt, nó trở nên nguy hiểm. Tâm linh phải là sức mạnh nâng cao và mở rộng con người, không phải là phương tiện thu hẹp và loại trừ con người.
Sức hấp dẫn sâu sắc của Shinto nằm ở 'sự thiêng liêng gần gũi'. Thần không chỉ ở trên bầu trời xa xôi. Thần có mặt trong ánh sáng buổi sáng, trong bóng râm của những cây cổ thụ, trong ký ức của tổ tiên và trong tiếng trống của lễ hội làng. Shinto nói với con người rằng: Thế giới không phải là tập hợp của những vật chất chết. Thế giới là một mạng lưới của những mối quan hệ sống động. Vì vậy, đừng đối xử tùy tiện. Đừng làm ô uế. Đừng quên. Hãy biết ơn.
Thông điệp này cũng liên kết với tinh thần của toàn bộ châu Á. Nếu Ấn Độ giáo nói về trật tự vũ trụ vĩ đại, Phật giáo nói về khổ đau và lòng từ bi, Đạo giáo nói về dòng chảy của thiên nhiên và vô vi, thì Shinto là con đường khám phá sự thiêng liêng trong thiên nhiên gần gũi, tổ tiên và làng mạc. Shinto không có hệ thống triết học vĩ đại nhưng cảm giác trong cuộc sống hàng ngày rất mạnh mẽ. Không có kinh điển vĩ đại nhưng nghi lễ được lặp lại bằng cơ thể lại sâu sắc. Đây chính là sức mạnh của Shinto.
Nhìn từ góc độ của người Hàn Quốc, Shinto vừa lạ lẫm vừa quen thuộc. Chúng ta cũng có truyền thống thờ thần núi, thần rồng, thờ cúng tổ tiên, lễ hội làng, và cây đa. Tâm hồn tôn kính núi, nước và tổ tiên là nền tảng chung của nền văn minh nông nghiệp Đông Á. Chỉ có điều Nhật Bản đã lưu giữ điều đó một cách có hệ thống hơn trong văn hóa và quốc gia dưới cái tên Shinto, trong khi Hàn Quốc đã phân tán trong Nho giáo, Phật giáo, tín ngưỡng dân gian và tín ngưỡng dân gian. Vì vậy, việc hiểu Shinto không chỉ là hiểu Nhật Bản mà còn là quay lại với cảm giác Á Đông lâu đời trong chính chúng ta.
Ngày nay, thế giới lại đứng trước thiên nhiên. Nền văn minh công nghiệp đã làm cho con người mạnh mẽ nhưng cũng khiến thiên nhiên bị tiêu thụ quá dễ dàng. Khi thời đại trí tuệ nhân tạo mở ra, con người đang tiến tới một thế giới nhanh hơn và tiện lợi hơn, nhưng đồng thời cũng trải nghiệm sự trống rỗng và đứt đoạn sâu sắc hơn. Trong lúc này, câu hỏi mà Shinto đặt ra là đơn giản. Con người có thể hạnh phúc khi mất đi thiên nhiên không? Có thể có gốc rễ khi quên đi tổ tiên không? Có thể giữ tâm hồn trong sạch khi làm ô uế không?
Câu trả lời của Shinto rất nhẹ nhàng. Hãy rửa sạch trước. Hãy cúi đầu trước. Hãy hạ thấp sự kiêu ngạo của con người trước thiên nhiên. Chỉ những người biết ơn một cây cổ thụ, sự thay đổi của mùa và ký ức tổ tiên mới có thể sống một cách thực sự nhân văn.
Đây là kết luận đầu tiên của câu chuyện về Shinto Nhật Bản. Shinto là tôn giáo của Nhật Bản, nhưng bên trong nó có một dòng chảy của tâm linh thiên nhiên mà châu Á đã nuôi dưỡng từ lâu. Con người không phải là thực thể thống trị thiên nhiên mà là thực thể sống cùng thiên nhiên. Mọi vật không phải là đồ vật chết mà là những thực thể sống trong mối quan hệ. Sự thiêng liêng không ở xa mà ở ngay đây, trong mảnh đất mà chúng ta đứng và trong nước mà chúng ta uống và bầu trời mà chúng ta nhìn lên.
* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.
HAN Joon ho
hanjh@ajunews.com
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.