Hàn Quốc mở rộng chính sách gia đình: Cha chưa kết hôn được quyền đăng ký khai sinh cho con ngoài giá thú

Chính phủ Hàn Quốc vừa thông qua Kế hoạch cơ bản về gia đình khỏe mạnh lần thứ 5 (giai đoạn 2026~2030), trong đó có nhiều thay đổi quan trọng nhằm thích ứng với sự đa dạng của các mô hình gia đình hiện đại. Đáng chú ý nhất là việc cho phép cha chưa kết hôn được đăng ký khai sinh cho con sinh ngoài giá thú.

Theo Bộ Bình đẳng giới và Gia đình Hàn Quốc, kế hoạch mới đã được thông qua tại cuộc họp Nội các ngày 9/6. Chính phủ sẽ sửa đổi Luật đăng ký hộ tịch, Bộ luật Dân sự và các quy định liên quan để mở rộng quyền đăng ký khai sinh cho người cha trong các trường hợp con được sinh ngoài hôn nhân.

Hiện nay, pháp luật Hàn Quốc chủ yếu cho phép người mẹ thực hiện thủ tục khai sinh cho con ngoài giá thú. Người cha chỉ được đăng ký khai sinh trong trường hợp không xác định được nơi ở của người mẹ hoặc không thể xác định danh tính của người mẹ. Quy định này từng bị Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc phán quyết là vi phạm quyền được đăng ký khai sinh ngay sau khi chào đời của trẻ em ngoài giá thú.

Một trong những điểm sửa đổi đáng chú ý là thay đổi quy định về "suy đoán quan hệ huyết thống". Theo luật hiện hành, nếu một phụ nữ đã kết hôn sinh con với người đàn ông khác ngoài chồng, đứa trẻ mặc nhiên được xem là con của người chồng hợp pháp. Trong thời gian tới, người cha ruột sẽ được trao quyền khởi kiện để phủ nhận quan hệ cha con theo quy định hiện hành, qua đó tạo cơ sở pháp lý cho việc xác lập đúng quan hệ huyết thống.

Chính phủ cho biết hiện Hàn Quốc có khoảng 5.000 người cha chưa kết hôn. Trong thời gian chờ sửa đổi luật, các biện pháp hỗ trợ như xét nghiệm ADN và tư vấn pháp lý sẽ được tăng cường nhằm giảm thiểu những trường hợp trẻ em không được đăng ký khai sinh và rơi vào khoảng trống an sinh xã hội.

◆ Mở rộng trợ cấp trẻ em

Kế hoạch mới cũng bao gồm việc mở rộng độ tuổi hưởng trợ cấp trẻ em.
Theo đó, độ tuổi nhận trợ cấp sẽ được nâng dần từ mức hiện nay là trẻ dưới 9 tuổi lên dưới 13 tuổi vào năm 2030, với lộ trình tăng thêm một tuổi mỗi năm. Trẻ em sinh sống tại các địa phương ngoài vùng thủ đô Seoul hoặc những khu vực đang suy giảm dân số sẽ được hưởng thêm khoản hỗ trợ bổ sung.

◆ Hỗ trợ đa dạng mô hình gia đình

Trước sự gia tăng của các mô hình gia đình mới như hộ độc thân, gia đình có yếu tố di cư, thanh niên sống cô lập hoặc thanh niên phải chăm sóc người thân, Chính phủ Hàn Quốc sẽ triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phù hợp hơn.
Khái niệm "gia đình khỏe mạnh" trong luật hiện hành cũng sẽ được sửa đổi để những gia đình sống chung không đăng ký kết hôn, người cao tuổi sống một mình và các mô hình gia đình mới khác được tiếp cận đầy đủ các chính sách phúc lợi gia đình.

Bên cạnh đó, trẻ em và thanh thiếu niên từ 9 đến 18 tuổi sẽ được hỗ trợ học tập và tư vấn cá nhân. Người trẻ từ 19 đến 34 tuổi có thể tham gia các chương trình phục hồi cuộc sống, hỗ trợ việc làm và hòa nhập xã hội.

◆ Tăng hỗ trợ cho gia đình đa văn hóa

Đối với các gia đình có cha mẹ đều là người nước ngoài, Chính phủ sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để dịch các thông tin thiết yếu trong đời sống sang 14 ngôn ngữ, bao gồm tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Nhật, tiếng Nga và tiếng Việt.
Chính phủ cũng sẽ xây dựng cơ sở pháp lý để trẻ em và thanh thiếu niên có hoàn cảnh di cư được sử dụng các dịch vụ của trung tâm hỗ trợ gia đình đa văn hóa.

Ngoài ra, hoạt động giám sát trực tuyến sẽ được tăng cường nhằm ngăn chặn các quảng cáo môi giới hôn nhân quốc tế mang tính phân biệt giới tính hoặc xâm phạm nhân quyền. Những không gian giao lưu cộng đồng mang tên "Dagaon (ON)" cũng sẽ được xây dựng để thúc đẩy sự kết nối giữa các gia đình đa văn hóa với cộng đồng địa phương.

◆ Tăng cường bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình

Theo kế hoạch mới, thời gian lưu trú tại các cơ sở bảo vệ tạm thời dành cho nạn nhân bạo lực gia đình sẽ được kéo dài từ tối đa 1 năm lên 1 năm rưỡi. Các chương trình hỗ trợ nhà ở thuê cũng sẽ được triển khai nhằm giúp nạn nhân ổn định cuộc sống và tự lập.

◆ Thay đổi quy định về họ của con

Một nội dung đáng chú ý khác là việc cải cách quy định về họ của trẻ em.
Hiện nay, trong trường hợp con do mẹ đơn thân nuôi dưỡng nhưng sau đó được người cha thừa nhận quan hệ huyết thống, đứa trẻ thường phải chuyển sang mang họ của cha dù trước đó đã sử dụng họ của mẹ trong thời gian dài. Chính phủ cho rằng quy định này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định tâm lý và quyền lợi của trẻ.

Do đó, các quy định mới sẽ được nghiên cứu theo hướng bảo đảm tốt hơn quyền lợi và bản sắc cá nhân của trẻ em.
Bộ trưởng Bình đẳng giới và Gia đình Won Min-kyung cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục mở rộng các chính sách gia đình theo hướng bao trùm hơn, nhằm bảo đảm mọi loại hình gia đình đều được đối xử bình đẳng và có điều kiện xây dựng cuộc sống ổn định.