Hàn Quốc thúc đẩy kế hoạch tàu ngầm hạt nhân, có thể công bố lộ trình ngay cuối tháng này

Chính phủ Hàn Quốc được cho là đang thúc đẩy công bố “Kế hoạch cơ bản tàu ngầm hạt nhân kiểu Hàn Quốc” sớm nhất vào cuối tháng này, đánh dấu bước đi chính thức hóa dự án phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân vốn được xem là mục tiêu chiến lược lâu nay của quân đội nước này.

Theo các nguồn tin ngoại giao và an ninh ngày 15, Seoul hiện đang chuẩn bị hoàn thiện bản kế hoạch tổng thể, trong đó bao gồm những nguyên tắc cơ bản của chính phủ đối với tàu ngầm hạt nhân, lộ trình triển khai cụ thể, phương án bảo đảm nhiên liệu và tài chính, cũng như cam kết tuân thủ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Dự kiến Bộ Quốc phòng Hàn Quốc — cơ quan đứng đầu nhóm liên ngành phụ trách dự án tàu ngầm hạt nhân — sẽ là đơn vị chính thức công bố kế hoạch này. Tuy nhiên, thời điểm cụ thể hiện vẫn chưa được xác định.

Giới quan sát nhận định động thái trên cho thấy chính phủ Hàn Quốc muốn chủ động đưa ra “thời gian biểu riêng” cho dự án trong bối cảnh các cuộc tham vấn tiếp theo với Mỹ vẫn diễn ra chậm chạp. Đây được xem là nỗ lực nhằm tạo thêm động lực để đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa dự án tàu ngầm hạt nhân.

Trong kế hoạch sắp công bố, chính phủ Hàn Quốc được cho là sẽ nhấn mạnh tính chất phòng thủ của tàu ngầm hạt nhân, đồng thời xác định rõ vai trò tác chiến, quy mô triển khai và các phương án bảo đảm nguồn nhiên liệu hạt nhân cho tàu.

Ý tưởng sở hữu tàu ngầm hạt nhân đã được đặt ra từ thời chính quyền Tổng thống Kim Young-sam và từ lâu trở thành một trong những “giấc mơ chiến lược” của quân đội Hàn Quốc. Tuy nhiên, dự án nhiều lần bị đình trệ do những rào cản liên quan đến công nghệ, tài chính và vấn đề không phổ biến hạt nhân.

Bước ngoặt lớn xuất hiện vào tháng 10 năm ngoái khi lãnh đạo Hàn Quốc và Mỹ đạt được đồng thuận về hợp tác liên quan đến tàu ngầm hạt nhân bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Gyeongju. Trong tài liệu giải thích chung sau hội đàm, phía Mỹ nêu rõ Washington chấp thuận việc Hàn Quốc đóng tàu ngầm hạt nhân và sẽ hợp tác chặt chẽ với Seoul, bao gồm cả vấn đề cung cấp nhiên liệu cần thiết cho dự án.

Tuy nhiên, sau thỏa thuận mang tính nguyên tắc đó, tiến trình đàm phán chi tiết giữa hai nước bị chậm lại do nhiều vấn đề khác trong quan hệ song phương như tranh cãi liên quan đến Coupang hay tiến độ thực hiện các khoản đầu tư vào Mỹ. Vì vậy, Seoul hiện muốn thông qua việc công bố kế hoạch cơ bản để tái khởi động động lực cho dự án.

Trong chuyến công du Mỹ gần đây, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu-back đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ cùng nhiều nghị sĩ Mỹ nhằm thảo luận các phương án hợp tác trong lĩnh vực đóng tàu ngầm hạt nhân.

Tàu ngầm hạt nhân được đánh giá là tài sản chiến lược có giá trị rất lớn. Nhờ sử dụng lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ làm động cơ, loại tàu này về lý thuyết có thể hoạt động dưới nước suốt nhiều tháng mà không cần nổi lên tiếp nhiên liệu, đồng thời đạt tốc độ vượt trội so với tàu ngầm diesel thông thường.

Quân đội Hàn Quốc trước đây từng xem xét phương án đóng ít nhất 4 tàu ngầm hạt nhân có lượng giãn nước trên 5.000 tấn sau giữa thập niên 2030.
Do đây sẽ là lần đầu tiên Hàn Quốc áp dụng lò phản ứng hạt nhân cho mục đích quân sự trên tàu ngầm, chính phủ cũng đang thúc đẩy xây dựng một “Đạo luật đặc biệt về tàu ngầm hạt nhân” nhằm thiết lập hệ thống quản lý năng lượng hạt nhân phục vụ quốc phòng.