KAIST phát triển mô hình AI dự báo đồng thời khí hậu, kinh tế và năng lượng

Các nhà nghiên cứu của Viện Khoa học và công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) đã phát triển một mô hình nghiên cứu khí hậu thế hệ mới ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép phân tích đồng thời biến đổi khí hậu cùng các tác động kinh tế - xã hội và chính sách năng lượng.

Theo KAIST ngày 13, nhóm nghiên cứu gồm giáo sư Jeon Hae-won, giáo sư Kartik Mukhavilli thuộc Trường Cao học Tăng trưởng xanh và Phát triển bền vững, cùng giáo sư Oh Hye-yeon thuộc Khoa Khoa học máy tính đã hợp tác với nhiều viện nghiên cứu hàng đầu tại Trung Quốc, Anh, Italy, Mỹ và Áo để xây dựng khung nghiên cứu khí hậu tích hợp dựa trên AI.

Hiện nay, các nghiên cứu về biến đổi khí hậu thường được tiến hành riêng lẻ theo từng lĩnh vực như dự báo khí hậu vật lý, đánh giá tác động kinh tế - xã hội hay phân tích chính sách năng lượng. Do sử dụng các hệ thống dữ liệu và phương pháp phân tích khác nhau nên việc kết nối toàn diện các kết quả để phục vụ hoạch định chính sách thường mất nhiều thời gian.

Để giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã đề xuất “mô hình nền tảng nghiên cứu khí hậu dựa trên AI”, cho phép xử lý đồng thời nhiều loại dữ liệu quy mô lớn như dữ liệu quan sát Trái đất, kịch bản năng lượng - kinh tế và các chỉ số chính sách trong cùng một không gian phân tích ảo.

Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ mới không chỉ giúp dự báo chính xác các hiện tượng khí hậu mà còn cho phép đánh giá nhanh những tác động về kinh tế và xã hội do biến đổi khí hậu gây ra.

Đáng chú ý, mô hình được thiết kế theo cấu trúc “hỗn hợp chuyên gia” (Mixture of Experts), trong đó nhiều mô hình AI đảm nhận vai trò như các chuyên gia thuộc các lĩnh vực khác nhau và phối hợp với nhau để phân tích dữ liệu.

Nhóm nghiên cứu cũng kết hợp giữa mô hình tính toán dựa trên các quy luật vật lý với AI học thống kê nhằm nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của dự báo. Nhờ đó, hệ thống có thể nhanh chóng phân tích tác động của các chính sách như cắt giảm khí thải nhà kính hoặc mở rộng năng lượng tái tạo đối với ngành công nghiệp và nền kinh tế.

Bên cạnh khung nghiên cứu, nhóm KAIST còn công bố mô hình dự báo AI đã được triển khai thực tế. Nếu như các mô hình đánh giá tích hợp truyền thống cần nhiều thời gian và tài nguyên tính toán để phân tích một kịch bản chính sách duy nhất, thì mô hình AI mới có thể xử lý hàng nghìn kịch bản trong thời gian ngắn.

Các nhà khoa học kỳ vọng công nghệ này sẽ giúp dự báo nhanh hơn hiệu quả của các chính sách trung hòa carbon và chuyển đổi năng lượng, từ đó hỗ trợ quá trình ra quyết định chính sách một cách hiệu quả hơn.

Giáo sư Jeon Hae-won cho biết mô hình AI khí hậu lần này có thể trở thành “cầu nối” quan trọng giữa giới khoa học khí hậu và các nhà hoạch định chính sách. Ông nhấn mạnh hệ thống dự báo mới cho phép thực hiện các phân tích chính sách gần như theo thời gian thực, qua đó góp phần đưa ra những giải pháp ứng phó thiết thực trước cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu.