Diễn đàn Năng lượng 2026: "Biến đổi khí hậu bắt nguồn từ năng lượng, cần hành động quyết liệt"

Ngày 29/4, tại ‘Diễn đàn Năng lượng lần thứ 2 năm 2026’ do báo Aju Business Daily tổ chức tại Trung tâm Báo chí Hàn Quốc (Seoul), ông Kim Hyung-jun – giáo sư danh vị cao cấp thuộc Trường Sau đại học Chiến lược Tương lai Moon Soul và Khoa Tương lai AI của Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) – đã nhấn mạnh rằng năng lượng chính là “mắt xích cốt lõi” trong chuỗi nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu, và việc cắt đứt mối liên hệ này là điều kiện tiên quyết để giải quyết khủng hoảng khí hậu toàn cầu.

Phát biểu với chủ đề “Khủng hoảng khí hậu, an ninh năng lượng và Hàn Quốc”, ông Kim chỉ ra rằng trong suốt quá trình phát triển kinh tế – xã hội, nhân loại luôn gắn liền sản xuất năng lượng với phát thải khí nhà kính. Điều này khiến lĩnh vực năng lượng trở thành nguồn phát thải lớn nhất và là trung tâm của mọi chiến lược ứng phó.

Ông phân loại các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu thành hai nhóm: “giảm thiểu” (mitigation) và “thích ứng” (adaptation). Trong đó, giảm thiểu – thông qua việc cắt giảm phát thải carbon và nâng cao hiệu quả năng lượng – được xem là trụ cột quan trọng nhất trong lĩnh vực năng lượng. “Nếu không giảm phát thải từ năng lượng, mọi nỗ lực khác sẽ khó đạt hiệu quả bền vững,” ông nhấn mạnh.

Một trong những điểm đáng chú ý trong bài trình bày là mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa năng lượng và tài nguyên nước. Hiện nay, khoảng 10% lượng nước toàn cầu được sử dụng trong quá trình sản xuất năng lượng, chủ yếu cho hệ thống làm mát. Khi xảy ra nắng nóng, hiệu suất làm mát giảm, buộc các nhà máy phải sử dụng nhiều nước hơn. Ngược lại, khi hạn hán xảy ra, không chỉ thủy điện bị ảnh hưởng mà cả các nhà máy nhiệt điện và điện hạt nhân cũng bị gián đoạn. Thực tế, tại châu Âu đã xuất hiện những trường hợp nhà máy điện phải dừng hoạt động do thiếu nước làm mát.

Theo ông Kim, điều này cho thấy rủi ro khí hậu đã trực tiếp chuyển hóa thành rủi ro đối với an ninh năng lượng. “Năng lượng và nước không còn là hai hệ thống tách biệt, mà đã trở thành một cấu trúc phụ thuộc lẫn nhau,” ông nhận định.
Về mặt phát thải, mỗi năm nhân loại thải ra khoảng 50 gigawatt (GW) carbon, trong đó riêng lĩnh vực năng lượng chiếm tới 37–40 GW. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến các hiện tượng thiên tai phức hợp ngày càng gia tăng.
Ông cũng lưu ý rằng ngay cả năng lượng tái tạo cũng có tương tác nhất định với môi trường. Ví dụ, các tấm pin mặt trời có khả năng hấp thụ nhiệt, làm tăng nhiệt độ khu vực xung quanh, từ đó tạo ra dòng khí đối lưu, hình thành mây và có thể ảnh hưởng đến lượng mưa và hệ sinh thái thực vật.

Ở phía nhu cầu, áp lực tiêu thụ điện đang gia tăng mạnh. Nhiệt độ tăng cao kéo theo nhu cầu làm mát, trong khi sự phát triển của trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và xu hướng điện khí hóa cũng khiến nhu cầu điện tăng đều qua từng năm.
Tuy nhiên, nguồn cung năng lượng lại trở nên bấp bênh hơn do tác động của biến đổi khí hậu. Tại Hàn Quốc, nhiều nhà máy nhiệt điện tập trung ở khu vực ven biển phía Tây, nơi nhiệt độ nước biển tăng có thể làm giảm hiệu suất làm mát, ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng điện. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn: biến đổi khí hậu do năng lượng gây ra lại quay ngược tác động tiêu cực đến chính hệ thống năng lượng.

“Vấn đề năng lượng không còn là câu chuyện của một ngành riêng lẻ, mà là bài toán của một hệ thống phức hợp,” ông Kim cảnh báo. “Nếu không tiếp cận theo hướng tích hợp, rủi ro sẽ ngày càng lớn.”
Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng chuyển đổi năng lượng không chỉ là gánh nặng mà còn là cơ hội. Dẫn chứng từ việc thế giới từng thành công trong việc thu hẹp lỗ thủng tầng ozone, ông cho rằng các thách thức môi trường hoàn toàn có thể được giải quyết nếu có chiến lược phù hợp và sự hợp tác toàn cầu.

“Kinh phí cho ứng phó khí hậu không phải là chi phí, mà là một khoản đầu tư. Nếu kiểm soát được quá trình ấm lên toàn cầu, chúng ta có thể tránh được những thiệt hại kinh tế khổng lồ trong tương lai,” ông kết luận.
 

• #Biến đổi khí hậu
• #An ninh năng lượng
• #Năng lượng tái tạo