China – Japan căng thẳng leo thang: từ ngoại giao sang quân sự và tài nguyên

Quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản đang leo thang căng thẳng trên nhiều mặt trận, từ quân sự đến tài nguyên, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đối đầu kéo dài.

 Leo thang quân sự
Căng thẳng bùng lên khi tàu của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản đi qua eo biển Đài Loan để tham gia cuộc tập trận chung Mỹ–Philippines (Balikatan).
Đây là lần đầu Nhật Bản tham gia toàn diện với khoảng 1.400 binh sĩ, tàu chiến và máy bay.
Đáp lại, Trung Quốc triển khai biên đội tàu khu trục hiện đại ra Tây Thái Bình Dương tiến hành huấn luyện chiến đấu, đồng thời cảnh báo Nhật Bản “cần thận trọng trong hành động quân sự”.

Mở rộng sang xung đột tài nguyên
Căng thẳng không dừng ở quân sự mà lan sang tranh chấp khai thác tài nguyên tại biển Hoa Đông.

• Nhật Bản phản đối việc Trung Quốc xây dựng công trình mới
• Cho rằng đây là hành động khai thác đơn phương khi ranh giới EEZ chưa được phân định
• Kêu gọi nối lại đàm phán theo thỏa thuận năm 2008

Trong khi đó, Trung Quốc khẳng định hoạt động này thuộc chủ quyền của mình, khiến bất đồng tiếp tục sâu sắc.

Nguyên nhân sâu xa: Đài Loan và cạnh tranh chiến lược
Quan hệ hai nước xấu đi rõ rệt sau phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi về khả năng can dự vào tình huống tại Đài Loan.

• Trung Quốc coi đây là vi phạm nguyên tắc “Một Trung Quốc”
• Đáp trả bằng các biện pháp kinh tế và tăng cường hoạt động quân sự
• Nhật Bản đẩy mạnh hợp tác quốc phòng với Mỹ

Giới phân tích nhận định, căng thẳng Trung–Nhật hiện nay mang tính “xung đột kép” (quân sự + tài nguyên) và gắn chặt với cạnh tranh Mỹ–Trung, nên khó hạ nhiệt trong ngắn hạn.

 

• #Trung Quốc Nhật Bản
• #Đài Loan
• #Biển Đông