Chiến tranh thường bắt đầu bằng tiếng súng, nhưng kết quả lại được quyết định ở nơi không thấy rõ. Tiếng nổ của tên lửa và máy bay chỉ là bề mặt, trong khi phía sau là cuộc chiến về số liệu, tài nguyên và thị trường.
Cuộc chiến Iran lần này cũng vậy. Bề ngoài là xung đột quân sự giữa Israel và Iran, nhưng thực chất đã chuyển từ quân sự sang kinh tế. Như Lão Tử nói, "cái không thấy mới là cái thực sự chi phối" và Tôn Tử cho rằng "chiến thắng mà không cần chiến đấu là tốt nhất". Hai câu này mô tả chính xác cuộc chiến hiện nay.
Phân tích dữ liệu quốc tế gần đây cho thấy rõ bản chất của cuộc chiến này. Sau khi bắt đầu, cường độ tấn công của Israel tăng mạnh và duy trì ở mức cao, cho thấy sự chủ động quân sự thuộc về Israel. Trong khi đó, Iran chọn cách khác, giảm cường độ xung đột quân sự và chuyển trọng tâm sang kinh tế.
Chiến lược của Iran đơn giản nhưng nguy hiểm, nhắm vào cơ sở năng lượng vùng Vịnh, đe dọa các cơ sở khử mặn nước biển và cố gắng phong tỏa eo biển Hormuz. Họ còn tấn công tàu của nước thứ ba, mở rộng mặt trận. Đây không phải là cuộc chiến nhằm giành chiến thắng quân sự mà là chiến lược dùng kinh tế làm con tin để bẻ gãy ý chí đối phương.
Điều này khiến cuộc chiến không chỉ là xung đột khu vực. Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới. Nếu bị ảnh hưởng, giá dầu sẽ tăng, lạm phát leo thang, lãi suất biến động và kinh tế toàn cầu bị sốc. Đây là cuộc tấn công vào hệ thống toàn cầu, mở rộng từ quân đội sang thị trường.
Trong bối cảnh này, Mỹ và Israel không thể chỉ phản ứng quân sự. Mở rộng chiến tranh có thể gây sốc kinh tế không kiểm soát được, thu hẹp thì mất đi sức mạnh răn đe. Cả hai bên đứng trên sự cân bằng mong manh của "căng thẳng kiểm soát". Đây là trò chơi mà không ai dám lùi bước nhưng nếu đi đến cùng, tất cả đều thiệt hại.
Phân tích dữ liệu cho thấy khả năng cuộc chiến sẽ giảm nhiệt ở một thời điểm nào đó. Iran đối mặt với giới hạn về tài chính và tài nguyên, trong khi cộng đồng quốc tế yêu cầu ổn định chuỗi cung ứng năng lượng. Mỹ cũng muốn duy trì xung đột ở mức có thể kiểm soát. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là chiến tranh sẽ kết thúc. Xung đột có thể thay đổi hình thức nhưng căng thẳng kinh tế vẫn tiếp diễn.
Bài học từ cuộc chiến này rất rõ ràng. Thứ nhất, chiến tranh hiện đại xoay quanh kinh tế và hệ thống hơn là quân sự. Thứ hai, kẻ yếu dùng chiến lược bất đối xứng để làm lung lay kẻ mạnh. Thứ ba, chuỗi cung ứng toàn cầu không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là yếu tố an ninh quốc gia. Đặc biệt, các quốc gia phụ thuộc nhiều vào năng lượng cần phản ứng nhạy bén với sự thay đổi cấu trúc này.
Lão Tử nói "mềm mại thắng cứng rắn". Chiến lược của Iran là minh chứng cho câu nói này. Dù yếu thế trong xung đột quân sự, nhưng bằng cách làm rung chuyển dòng chảy kinh tế, họ tạo ra sức ép lớn hơn. Tôn Tử cũng nói "chiến tranh là lừa dối". Chiến thắng không nằm ở chiến trường thấy được mà ở nơi không thấy.
Cuối cùng, cuộc chiến Iran này tượng trưng cho một kỷ nguyên chiến tranh mới. Không còn là tiếng súng và khói lửa, mà là giá dầu, lãi suất, chuỗi cung ứng và logistics trở thành biến số chính. Kẻ chiến thắng không phải là bên có nhiều vũ khí hơn, mà là bên có thể làm rung chuyển kinh tế thế giới lâu hơn. Và khi đó, chiến tranh đã hoàn toàn chuyển từ quân sự sang kinh tế. Đây không chỉ là sự thay đổi của chiến tranh mà còn là sự chuyển đổi của nền văn minh. Chúng ta đang sống trong thời đại mà thị trường chứ không phải súng đạn chi phối chiến tranh.
* Bài viết này được dịch tự động bằng AI.
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.