Trong nỗ lực giải quyết bài toán thiếu hụt học sinh do sụt giảm dân số và ngăn chặn nguy cơ xóa sổ của các vùng địa phương, chính sách thu hút du học sinh quốc tế vào các trường trung học nghề đang được đẩy mạnh.
Tuy nhiên, thực tế triển khai đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều về những khó khăn trong chương trình giảng dạy, sự thiếu sót trong hệ thống quản lý an toàn đời sống và đặc biệt là nhu cầu cấp thiết phải cải thiện chế độ thị thực (visa).
Tuy nhiên, thực tế triển khai đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều về những khó khăn trong chương trình giảng dạy, sự thiếu sót trong hệ thống quản lý an toàn đời sống và đặc biệt là nhu cầu cấp thiết phải cải thiện chế độ thị thực (visa).
Ảnh minh họa. [Ảnh=Sở Giáo dục Gyeongbuk]
Theo báo cáo “Các nhiệm vụ lập pháp và chính sách liên quan đến du học sinh quốc tế tại các trường trung học nghề” do Ban Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội Hàn Quốc vừa ban hành, quy mô thu hút du học sinh năm nay đã sụt giảm nghiêm trọng do những rắc rối liên quan đến việc cấp visa.
Khởi đầu từ năm học 2024, tỉnh Gyeongsangbuk-do (Gyeongbuk) là đơn vị tiên phong khi tuyển chọn 45 học sinh từ 4 quốc gia gồm Indonesia, Thái Lan, Việt Nam và Mông Cổ. Đến năm 2025, quy mô này được mở rộng lên 145 em khi tỉnh Gyeongbuk tiếp tục tuyển 68 em và tỉnh Jeollanam-do bắt đầu tiếp nhận 77 em từ 5 quốc gia là Việt Nam, Mông Cổ, Cuba, Philippines và Indonesia.
Bước sang năm nay, dù phạm vi tuyển sinh đã mở rộng thêm các tỉnh Gangwon, Jeonbuk, Chungnam với tổng chỉ tiêu lên tới 227 em, nhưng con số thực tế nhập học tại cả 5 khu vực đã lao dốc chỉ còn 60 em (chiếm tỷ lệ 26,4%). So với năm ngoái, số lượng này đã giảm hơn một nửa (58,6%, tương đương 85 em).
Các nguyên nhân chính được chỉ ra bao gồm việc cơ quan chức năng không thể xác minh mục đích du học, hồ sơ liên quan bị thiếu hụt hoặc mục đích nhập cảnh không rõ ràng.
Dù mới chỉ triển khai được 2 năm và còn quá sớm để đưa ra đánh giá toàn diện, giới chuyên gia nhận định cần phải chấn chỉnh ngay lập tức công tác đào tạo tiếng Hàn, hệ thống quản lý an toàn đời sống và vấn đề cư trú sau tốt nghiệp.
Hiện tại, dù các trường nghề yêu cầu chứng chỉ TOPIK và tổ chức các khóa học tiếng Hàn tập trung, nhưng khả năng ngôn ngữ của du học sinh vẫn bị đánh giá là không đủ để theo kịp chương trình chính quy. Đặc biệt, việc thiếu hụt các tài liệu dịch thuật thuật ngữ chuyên môn ở các môn chuyên ngành đang gây trở ngại lớn cho việc tiếp thu kiến thức. Thêm vào đó, chế độ “Bảo đảm mức độ thành tựu tối thiểu” trong hệ thống tín chỉ trung học cũng trở thành áp lực nặng nề cho các em.
Khoảng trống trong hệ thống quản lý cũng là một vấn đề nan giải.
Hiện nay, việc quản lý du học sinh hoàn toàn do nhà trường và giáo viên đảm nhiệm. So với các trường đại học vốn có quy định bắt buộc về nhân sự chuyên trách theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh, hạ tầng hỗ trợ tại các trường nghề vẫn còn rất yếu kém. Xét trên khía cạnh các em đều là trẻ vị thành niên sống xa nhà, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm thiết lập một chế độ giám hộ thực chất.
Bên cạnh đó, rào cản pháp lý đối với những học sinh muốn ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp cũng rất lớn.
Để đi làm, học sinh cần có visa dòng E (như E-7), nhưng loại visa này thường yêu cầu trình độ từ thạc sĩ trở lên hoặc tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Do đó, học sinh tốt nghiệp trường nghề gần như không thể đáp ứng được các điều kiện này. Việc các chuyên ngành đào tạo tại trường nghề không tương thích với danh mục các nghề nghiệp được phép cấp visa dòng E cũng là một rào cản lớn.
Trước thực trạng này, Ban Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội đã đề xuất nhiều phương án cải thiện nhằm thực chất hóa chương trình đào tạo, trong đó trọng tâm là tăng cường giáo dục tiếng Hàn.
Các Sở Giáo dục cần đảm bảo nguồn giáo viên tiếng Hàn và điều chỉnh linh hoạt thời lượng giữa học tiếng với các môn văn hóa, thực hành. Đồng thời, cần xem xét việc cung cấp tài liệu dịch thuật các thuật ngữ chuyên môn sang ngôn ngữ mẹ đẻ của học sinh để tăng mức độ hiểu bài.
Ngoài ra, Ban cũng đề xuất điều chỉnh thời gian và phương thức đánh giá thành tựu học tập, song song với việc giáo dục định hướng nghề nghiệp như học liên thông lên đại học hoặc các chương trình vừa học vừa làm.
Về hệ thống quản lý, cần xem xét việc chỉ định nhân sự chuyên trách và tăng cường vai trò người giám hộ dựa trên các quy định tương tự như cấp đại học. Các quy định về giáo dục và quản lý du học sinh trường nghề cũng nên được bổ sung vào các điều khoản về thành lập và vận hành trường chuyên biệt.
Cuối cùng, để ngăn chặn tái diễn các vấn đề về visa, Ban nhấn mạnh sự cần thiết của một cơ chế thảo luận giữa các Sở Giáo dục và Bộ Tư pháp nhằm thống nhất các nội dung trọng tâm, tránh gây nhầm lẫn trong quá trình cấp thị thực cho du học sinh trong tương lai.
Khởi đầu từ năm học 2024, tỉnh Gyeongsangbuk-do (Gyeongbuk) là đơn vị tiên phong khi tuyển chọn 45 học sinh từ 4 quốc gia gồm Indonesia, Thái Lan, Việt Nam và Mông Cổ. Đến năm 2025, quy mô này được mở rộng lên 145 em khi tỉnh Gyeongbuk tiếp tục tuyển 68 em và tỉnh Jeollanam-do bắt đầu tiếp nhận 77 em từ 5 quốc gia là Việt Nam, Mông Cổ, Cuba, Philippines và Indonesia.
Bước sang năm nay, dù phạm vi tuyển sinh đã mở rộng thêm các tỉnh Gangwon, Jeonbuk, Chungnam với tổng chỉ tiêu lên tới 227 em, nhưng con số thực tế nhập học tại cả 5 khu vực đã lao dốc chỉ còn 60 em (chiếm tỷ lệ 26,4%). So với năm ngoái, số lượng này đã giảm hơn một nửa (58,6%, tương đương 85 em).
Các nguyên nhân chính được chỉ ra bao gồm việc cơ quan chức năng không thể xác minh mục đích du học, hồ sơ liên quan bị thiếu hụt hoặc mục đích nhập cảnh không rõ ràng.
Dù mới chỉ triển khai được 2 năm và còn quá sớm để đưa ra đánh giá toàn diện, giới chuyên gia nhận định cần phải chấn chỉnh ngay lập tức công tác đào tạo tiếng Hàn, hệ thống quản lý an toàn đời sống và vấn đề cư trú sau tốt nghiệp.
Hiện tại, dù các trường nghề yêu cầu chứng chỉ TOPIK và tổ chức các khóa học tiếng Hàn tập trung, nhưng khả năng ngôn ngữ của du học sinh vẫn bị đánh giá là không đủ để theo kịp chương trình chính quy. Đặc biệt, việc thiếu hụt các tài liệu dịch thuật thuật ngữ chuyên môn ở các môn chuyên ngành đang gây trở ngại lớn cho việc tiếp thu kiến thức. Thêm vào đó, chế độ “Bảo đảm mức độ thành tựu tối thiểu” trong hệ thống tín chỉ trung học cũng trở thành áp lực nặng nề cho các em.
Khoảng trống trong hệ thống quản lý cũng là một vấn đề nan giải.
Hiện nay, việc quản lý du học sinh hoàn toàn do nhà trường và giáo viên đảm nhiệm. So với các trường đại học vốn có quy định bắt buộc về nhân sự chuyên trách theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh, hạ tầng hỗ trợ tại các trường nghề vẫn còn rất yếu kém. Xét trên khía cạnh các em đều là trẻ vị thành niên sống xa nhà, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm thiết lập một chế độ giám hộ thực chất.
Bên cạnh đó, rào cản pháp lý đối với những học sinh muốn ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp cũng rất lớn.
Để đi làm, học sinh cần có visa dòng E (như E-7), nhưng loại visa này thường yêu cầu trình độ từ thạc sĩ trở lên hoặc tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Do đó, học sinh tốt nghiệp trường nghề gần như không thể đáp ứng được các điều kiện này. Việc các chuyên ngành đào tạo tại trường nghề không tương thích với danh mục các nghề nghiệp được phép cấp visa dòng E cũng là một rào cản lớn.
Trước thực trạng này, Ban Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội đã đề xuất nhiều phương án cải thiện nhằm thực chất hóa chương trình đào tạo, trong đó trọng tâm là tăng cường giáo dục tiếng Hàn.
Các Sở Giáo dục cần đảm bảo nguồn giáo viên tiếng Hàn và điều chỉnh linh hoạt thời lượng giữa học tiếng với các môn văn hóa, thực hành. Đồng thời, cần xem xét việc cung cấp tài liệu dịch thuật các thuật ngữ chuyên môn sang ngôn ngữ mẹ đẻ của học sinh để tăng mức độ hiểu bài.
Ngoài ra, Ban cũng đề xuất điều chỉnh thời gian và phương thức đánh giá thành tựu học tập, song song với việc giáo dục định hướng nghề nghiệp như học liên thông lên đại học hoặc các chương trình vừa học vừa làm.
Về hệ thống quản lý, cần xem xét việc chỉ định nhân sự chuyên trách và tăng cường vai trò người giám hộ dựa trên các quy định tương tự như cấp đại học. Các quy định về giáo dục và quản lý du học sinh trường nghề cũng nên được bổ sung vào các điều khoản về thành lập và vận hành trường chuyên biệt.
Cuối cùng, để ngăn chặn tái diễn các vấn đề về visa, Ban nhấn mạnh sự cần thiết của một cơ chế thảo luận giữa các Sở Giáo dục và Bộ Tư pháp nhằm thống nhất các nội dung trọng tâm, tránh gây nhầm lẫn trong quá trình cấp thị thực cho du học sinh trong tương lai.
Hoàng Phương Ly
lyhoang215@ajunews.com
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.
