Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) kết thúc ngày 19/11 tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), sau hai ngày làm việc với hàng loạt cuộc tiếp xúc ngoại giao cấp cao và những thỏa thuận quan trọng về kinh tế, an ninh.
Tâm điểm của hội nghị lần này là cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên trong lịch sử giữa lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga. Trong khi đó, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung liên tiếp có các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo ba cường quốc, nhấn mạnh lập trường của Seoul về hòa bình trên bán đảo Triều Tiên. Quan hệ Hàn - Trung cũng ghi nhận bước tiến đáng chú ý với việc hai bên tuyên bố cơ bản hoàn tất đàm phán tiếp theo về các lĩnh vực dịch vụ và đầu tư trong Hiệp định Thương mại tự do (FTA).
Cuộc gặp được chú ý nhất diễn ra chiều 19/11 tại Sơn trang Kỳ Lân ở Thâm Quyến, với sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Sau khoảng 90 phút hội đàm, ba nhà lãnh đạo tái khẳng định nguyên tắc không thể chiến thắng trong một cuộc chiến tranh hạt nhân và không được phép phát động cuộc chiến như vậy. Ba bên cũng nhất trí thúc đẩy đối thoại nhằm giảm thiểu nguy cơ hạt nhân và ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân.
Kết thúc cuộc gặp, ba nước công bố tuyên bố chung mang tên “Tuyên bố hòa bình của lãnh đạo Mỹ - Trung - Nga”, trong đó đề cập việc mở rộng sản xuất và nguồn cung các sản phẩm dầu mỏ tinh chế, thúc đẩy cải tổ Liên hợp quốc và phản đối việc lạm dụng thẩm quyền của các cơ quan như Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC).
Tại cuộc họp, Tổng thống Trump nhấn mạnh Mỹ, Trung Quốc và Nga là những cường quốc sở hữu vũ khí hạt nhân hàng đầu thế giới, do đó có trách nhiệm đặc biệt trong việc cắt giảm kho vũ khí và hạn chế nguy cơ sử dụng loại vũ khí này. Ông cũng cho rằng ba nước cần phối hợp ứng phó với nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân từ các quốc gia khác.
Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra bốn nguyên tắc trong quan hệ giữa các cường quốc, trong đó nhấn mạnh sự tôn trọng lẫn nhau và chung sống hòa bình. Ông nói: “Khi các cường quốc hòa hợp, thế giới sẽ yên bình; khi các cường quốc đối đầu, thế giới sẽ rơi vào hỗn loạn”.
Trong khi đó, Tổng thống Putin cho rằng lợi ích của ba nước có nhiều điểm giao thoa trong việc giải quyết các xung đột quốc tế, trong đó có cuộc chiến tại Ukraine, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải hợp tác.
Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin ba nhà lãnh đạo cũng thảo luận về vấn đề bán đảo Triều Tiên, nhưng không tiết lộ nội dung cụ thể. Tuyên bố chung sau cuộc họp cũng không đề cập đến chương trình hạt nhân của Triều Tiên hay vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.
Trước cuộc gặp ba bên, các nhà lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga còn tiến hành những cuộc hội đàm song phương, tạo nên một loạt hoạt động ngoại giao cấp cao bên lề hội nghị.
Trong cuộc gặp kéo dài khoảng một giờ với Chủ tịch Tập Cận Bình, Tổng thống Trump đã trao đổi về căng thẳng thương mại, các cuộc xung đột tại Iran và Ukraine cũng như vấn đề Đài Loan. Ông Trump đánh giá quan hệ thương mại Mỹ - Trung đang được cải thiện và đề nghị Bắc Kinh tăng mua nông sản Mỹ. Về phần mình, ông Tập kêu gọi hai nước tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đồng thời đề nghị Washington thận trọng trong cách tiếp cận vấn đề Đài Loan.
Hai bên nhất trí xây dựng kế hoạch hành động nhằm triển khai các thỏa thuận giữa lãnh đạo hai nước, hướng tới phát triển quan hệ ổn định mang tính chiến lược và xây dựng.
Trước đó, ông Trump cũng có cuộc hội đàm ngắn khoảng 40 phút với Tổng thống Putin, tập trung vào cuộc chiến Ukraine và quan hệ song phương. Đây là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo trực tiếp gặp riêng kể từ cuộc gặp tại Alaska (Mỹ) hồi tháng 8/2025. Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin cũng đã gặp nhau vào ngày 18/11 để trao đổi về quan hệ song phương và các biện pháp mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại.
Việc các cuộc gặp song phương và ba bên liên tiếp diễn ra đã khiến APEC lần này không chỉ là diễn đàn thúc đẩy hợp tác kinh tế khu vực mà còn trở thành nơi các cường quốc trao đổi về những vấn đề an ninh quốc tế quan trọng.
Trong khuôn khổ hội nghị, Tổng thống Lee Jae Myung tích cực tiếp xúc với lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên.
Phát biểu tại phiên họp toàn thể APEC ngày 19/11, ông Lee bày tỏ hy vọng cánh cửa đối thoại với Triều Tiên sẽ được mở lại, từ đó tạo tiền đề cho các cuộc thảo luận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài trên bán đảo và thiết lập một cơ chế hòa bình lâu dài. Ông cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay thúc đẩy mục tiêu này.
Bên cạnh cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình, Tổng thống Lee còn có các cuộc tiếp xúc với Tổng thống Trump và Tổng thống Putin để truyền tải quan điểm của Hàn Quốc về vấn đề bán đảo Triều Tiên.
Quan hệ Hàn - Trung cũng đạt được tiến triển đáng kể. Trong cuộc hội đàm ngày 18/11, Tổng thống Lee và Chủ tịch Tập tuyên bố về việc cơ bản hoàn tất đàm phán tiếp theo liên quan đến các lĩnh vực dịch vụ và đầu tư trong khuôn khổ FTA song phương, vốn kéo dài hơn 8 năm. Hai bên đồng thời nhất trí mở rộng hợp tác kinh tế và giao lưu văn hóa.
Đáng chú ý, hai nước đạt được thỏa thuận về nguyên tắc đối xử tối huệ quốc trong lĩnh vực điện ảnh, trò chơi điện tử và nguyên tắc không phân biệt đối xử trong khâu thẩm định trước. Những tiến triển này làm dấy lên kỳ vọng lệnh hạn chế làn sóng văn hóa Hàn Quốc tại Trung Quốc, thường được gọi là “Hàn hạn lệnh” (한한령), có thể từng bước được nới lỏng sau gần 10 năm. Tuy nhiên, khả năng các sản phẩm văn hóa Hàn Quốc thực sự tiếp cận rộng hơn thị trường Trung Quốc vẫn cần được kiểm chứng trong quá trình triển khai các thỏa thuận và quy định liên quan.
Trái lại, Nhật Bản chưa đạt được bước đột phá trong quan hệ với Trung Quốc khi cuộc hội đàm thượng đỉnh giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Sanae Takaichi không diễn ra. Quan hệ hai nước đang căng thẳng sau phát biểu của bà Takaichi liên quan đến khả năng xảy ra tình huống khẩn cấp tại Đài Loan.
Hai nhà lãnh đạo có bắt tay tại tiệc chiêu đãi và trong khuôn khổ hội nghị, nhưng một số vấn đề về nghi thức đón tiếp của phía Trung Quốc và vị trí sắp xếp trong ảnh chụp chung đã gây tranh luận tại Nhật Bản, với những ý kiến cho rằng Tokyo bị đối xử không trọng thị.
Tại phiên họp toàn thể APEC sáng 19/11, lãnh đạo các nền kinh tế thành viên cũng tập trung thảo luận về tự do thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI) và ổn định chuỗi cung ứng. Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh mục tiêu xây dựng Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP), trong khi Tổng thống Trump phản đối các quy định quốc tế có nguy cơ cản trở sự phát triển của ngành công nghiệp AI. Tổng thống Lee Jae Myung kêu gọi tăng cường hợp tác để thúc đẩy đổi mới AI, bảo đảm chuỗi cung ứng ổn định và tăng trưởng bao trùm.
Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo APEC công bố văn kiện chung mang tên “Tầm nhìn Thâm Quyến APEC 2026”, trong đó nhất trí tăng cường hợp tác khu vực nhằm mở rộng thương mại, đầu tư, ổn định chuỗi cung ứng và phối hợp ứng phó với những rủi ro phát sinh từ công nghệ số.
Trong khi đó, cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên từng được dư luận chú ý trước thềm hội nghị đã không diễn ra. Tổng thống Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, song Bình Nhưỡng không đưa ra phản hồi đáng kể. Việc ông Trump lên đường trở về nước mà không có cuộc gặp khiến khả năng hai nhà lãnh đạo tiếp tục lỡ hẹn trong năm thứ hai liên tiếp, sau APEC tại Gyeongju năm 2025, ngày càng rõ rệt.
Trong bối cảnh Triều Tiên đặt điều kiện được công nhận là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân trước khi tiến hành đối thoại, giới quan sát cho rằng Bình Nhưỡng có thể tiếp tục theo dõi những thay đổi trong lập trường của Mỹ cũng như diễn biến quan hệ giữa Washington, Bắc Kinh và Moscow trước khi quyết định có nối lại đối thoại hay không.
© Bản quyền thuộc về Thời báo Kinh tế AJU & www.ajunews.com: Việc sử dụng các nội dung đăng tải trên vietnam. kyungjeilbo.com phải có sự đồng ý bằng văn bản của Aju News Corporation.





