Việt Nam tranh luận về quy định giám sát bữa ăn học đường của phụ huynh

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất công nhận quyền giám sát của phụ huynh, đồng thời hạn chế những hành vi gây cản trở việc tổ chức bữa ăn tại trường.

Chính phủ Việt Nam đang xây dựng quy định mới về tổ chức bữa ăn bán trú và nội trú tại trường học, trong đó vừa bảo đảm quyền giám sát của phụ huynh, vừa đặt ra giới hạn đối với những hành vi gây ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị và phục vụ bữa ăn. Đề xuất này đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều, nhất là trong bối cảnh liên tiếp xuất hiện phản ánh về chất lượng, khẩu phần và vệ sinh thực phẩm tại các trường học.

Theo báo VnExpress ngày 29/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng dự thảo thông tư về tổ chức bữa ăn cho học sinh nội trú và bán trú, đồng thời lấy ý kiến đóng góp đến ngày 7/11.

Theo dự thảo, phụ huynh được quyền phối hợp với nhà trường trong việc giáo dục học sinh về dinh dưỡng, an toàn thực phẩm và thói quen ăn uống lành mạnh. Họ cũng có thể kiểm tra hoạt động tổ chức bữa ăn theo hình thức phù hợp, phản ánh những vấn đề phát sinh và đề nghị nhà trường hoặc cơ quan chức năng có biện pháp cải thiện.

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đưa ra yêu cầu phụ huynh không được có hành vi cản trở quá trình chuẩn bị bữa ăn. Dự thảo hiện chưa quy định cụ thể những hành vi nào được xem là gây cản trở.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh chất lượng bữa ăn học đường tại một số địa phương đang trở thành vấn đề gây nhiều bức xúc. Tại Hà Nội, phụ huynh các trường tiểu học Trung Giã, Quảng Bị 1 và Lê Trọng Tấn phản ánh khẩu phần ăn chưa tương xứng với mức tiền 40.000 đồng mỗi suất (khoảng 2.070 won), đồng thời lo ngại về độ tươi ngon của thực phẩm.

Một số trường còn bị phản ánh phục vụ các món ăn chủ yếu là tóp mỡ. Trong khi đó, tại các trường tiểu học Kim Bài, Nguyễn Quý Đức và Đức Giang, suất ăn được cho là giao đến muộn hơn lịch dự kiến từ 2–3 giờ, khiến phụ huynh phản ứng.

Để tăng tính minh bạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến yêu cầu các trường công khai thực đơn hằng ngày và hằng tuần, đồng thời kiểm tra xem món ăn thực tế có đúng với thực đơn đã công bố hay không. Chính quyền cấp cơ sở sẽ xem xét điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo quản và vận chuyển của các đơn vị cung cấp trước khi quyết định phương thức tổ chức bữa ăn và ký hợp đồng.

◆ Ranh giới giữa giám sát và cản trở

Điều khiến nhiều phụ huynh băn khoăn là dự thảo chưa xác định rõ thế nào là hành vi gây cản trở hoạt động tổ chức bữa ăn. Trên các diễn đàn trực tuyến, một số ý kiến lo ngại quy định này có thể hạn chế cả những hành động cần thiết để bảo vệ sức khỏe học sinh, chẳng hạn yêu cầu ngừng phục vụ khi phát hiện thực phẩm không bảo đảm vệ sinh.

Một người dùng mạng đặt câu hỏi: nếu phụ huynh kiểm tra đột xuất và phát hiện thức ăn không an toàn, việc ngăn con mình sử dụng suất ăn đó có bị xem là hành vi cản trở hay không? Người khác cũng cho rằng việc phản ánh chất lượng bữa ăn không thể mặc nhiên bị coi là gây ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường.

Nhiều ý kiến đề nghị tăng cường tính minh bạch bằng cách yêu cầu hiệu trưởng và giáo viên ăn cùng suất ăn với học sinh, lắp đặt camera công khai tại khu vực bếp và nơi chia suất để phụ huynh có thể theo dõi quá trình chế biến, phục vụ. Một số người cũng đề xuất xây dựng tiêu chuẩn tối thiểu về khẩu phần và thành phần dinh dưỡng.

Ở chiều ngược lại, có ý kiến cho rằng không thể để sự bất đồng của một vài phụ huynh làm gián đoạn bữa ăn của số đông học sinh. Một người dùng mạng lấy ví dụ, nếu một lớp có 40 học sinh nhưng chỉ một hoặc hai phụ huynh phản đối khiến nhà trường phải ngừng phục vụ bữa ăn, thì 38–39 gia đình còn lại sẽ phải đưa con về nhà hoặc tự thu xếp bữa trưa, tạo thêm gánh nặng cho phụ huynh.

Một số ý kiến khác đề xuất bỏ hình thức tổ chức ăn tại trường, để gia đình tự chuẩn bị cơm hộp cho con, hoặc chỉ những học sinh không phù hợp với thực đơn chung mới cần tự thu xếp bữa ăn riêng. Ngược lại, cũng có quan điểm cho rằng nhà trường nên trực tiếp tuyển dụng nhân viên nhà bếp và quản lý nguồn nguyên liệu để kiểm soát tốt hơn chất lượng thực phẩm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết mục tiêu của quy định mới là làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong tổ chức bữa ăn học đường và phòng ngừa sự cố an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc phân định giữa quyền phản ánh chính đáng của phụ huynh và hành vi gây cản trở hoạt động của nhà trường vẫn là vấn đề cần được làm rõ.

Bài toán đặt ra là làm thế nào để bảo đảm an toàn và chất lượng bữa ăn cho học sinh, đồng thời duy trì quyền giám sát của phụ huynh mà không gây gián đoạn việc ăn uống của các em.