Xuất khẩu ớt Việt Nam tăng hơn 115%, người tiêu dùng trong nước than giá đắt đỏ

Nhu cầu ớt Việt Nam từ thị trường quốc tế tăng mạnh, đưa lượng xuất khẩu trong 9 tháng đầu năm nay lên hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, lượng ớt xuất sang Đài Loan tăng gần 16 lần. Tuy nhiên, trong khi xuất khẩu mở rộng, giá ớt bán lẻ trong nước cũng tăng cao do mưa kéo dài ảnh hưởng đến sản xuất, khiến người tiêu dùng thêm áp lực chi tiêu.

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), ngày 23, Việt Nam đã xuất khẩu 4.553 tấn ớt trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 năm nay, thu về 9,8 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng xuất khẩu tăng 115,2%, trong khi kim ngạch tăng 22,1%. Riêng tháng 9, lượng xuất khẩu đạt 560 tấn, tăng 25,3% so với tháng trước.

Lào là thị trường xuất khẩu ớt lớn nhất của Việt Nam, với 2.538 tấn trong 9 tháng đầu năm, chiếm 55,7% tổng lượng xuất khẩu và tăng khoảng 173% so với cùng kỳ năm ngoái. Tiếp theo là Mỹ với 544 tấn, tăng 14,5%.

Tại châu Á, lượng ớt xuất sang Đài Loan đạt 313 tấn, gấp 15,7 lần cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu sang Campuchia và Trung Quốc lần lượt đạt 303 tấn và 253 tấn, tăng tương ứng 180% và hơn 256%. Năm thị trường lớn gồm Lào, Mỹ, Đài Loan, Campuchia và Trung Quốc chiếm khoảng 86,7% tổng lượng ớt xuất khẩu của Việt Nam.

Đà tăng trưởng này xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng và chế biến tại nước ngoài gia tăng, cùng với tình trạng nguồn cung thiếu ổn định tại một số quốc gia sản xuất. Ấn Độ, một trong những nước xuất khẩu ớt lớn trên thế giới, dự kiến xuất khẩu 683.681 tấn trong niên vụ 2025–2026, giảm so với mức 715.506 tấn của niên vụ trước. Tại các vùng trồng trọng điểm như Andhra Pradesh và Telangana, tình trạng thiếu mưa cũng khiến việc gieo trồng chậm khoảng một tháng.

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, một số nhà nhập khẩu Trung Quốc và Đài Loan đã chuyển sang mua ớt Việt Nam do nguồn cung từ Ấn Độ gặp khó khăn. Tuy nhiên, chưa có số liệu xác định mức độ đóng góp của sự dịch chuyển này vào đà tăng trưởng xuất khẩu chung.

◆ Xuất khẩu tăng, giá trong nước vẫn leo thang

Một điểm đáng chú ý là lượng xuất khẩu tăng nhanh hơn nhiều so với kim ngạch. Trong 9 tháng đầu năm, lượng ớt xuất khẩu tăng 115,2%, nhưng giá trị chỉ tăng 22,1%. Tính bình quân, giá xuất khẩu đạt khoảng 2.152 USD/tấn, giảm 43,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức bình quân tính từ tổng kim ngạch và sản lượng xuất khẩu, nên giá giao dịch thực tế có thể khác nhau tùy giống ớt, chất lượng và thị trường tiêu thụ.

Trong khi đó, giá ớt tại thị trường nội địa vẫn ở mức cao. Tại các tỉnh phía Nam, giá ớt bán tại vườn dao động từ 20.000 đến 41.000 đồng/kg. Riêng các loại ớt cay nhỏ phục vụ xuất khẩu được giao dịch ở mức 33.000–41.000 đồng/kg.

Tại các chợ truyền thống ở TP.HCM, giá ớt xanh bán lẻ đã lên tới 150.000–190.000 đồng/kg. Một số siêu thị lớn niêm yết giá khoảng 240.000 đồng/kg, trong khi ớt cay nhỏ cũng có giá gần 200.000 đồng/kg.

Nông dân cho biết mưa kéo dài đã gây khó khăn cho việc trồng trọt và thu hoạch, làm giảm nguồn cung trên thị trường. Giá ớt tăng cao cũng trở thành chủ đề được nhiều người tiêu dùng bàn luận.

Một độc giả chia sẻ rằng trước đây, ớt là loại gia vị phổ biến mà người dân có thể mua chỉ với vài nghìn đồng. Tuy nhiên, khi giá nhiều loại thực phẩm khác cũng tăng, chi phí đi chợ của các gia đình đông người ngày càng nặng nề.

Một người khác kể rằng khi xin thêm một đĩa ớt tại quán phở, họ đã nhận được ánh nhìn không hài lòng từ chủ quán. Người này than thở rằng giờ đây, ớt cũng được đối xử như vàng vì quá đắt đỏ. Trái lại, có độc giả cho biết gia đình trồng 20 cây ớt trong vườn nên không cần mua loại gia vị này suốt cả năm.

Bên cạnh những lời phàn nàn về giá cả, một số người cũng chúc mừng nông dân khi xuất khẩu tăng trưởng và cho rằng điều này phần nào lý giải việc giá ớt gần đây tăng mạnh. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng giá bán tại vườn chưa chắc đã giúp người trồng có được lợi nhuận tương xứng.

Trong bối cảnh lượng xuất khẩu tăng nhanh nhưng giá xuất khẩu bình quân giảm sâu, ngành ớt Việt Nam đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh về chất lượng và giá bán. Đồng thời, tình trạng mưa kéo dài gây bất ổn nguồn cung cho thấy việc cải thiện kỹ thuật bảo quản, chế biến và duy trì nguồn nguyên liệu ổn định sẽ ngày càng quan trọng.