Mỹ chính thức xác nhận triển khai lực lượng đa miền tại Hàn Quốc, nhắm tới Trung Quốc và Nga

Chỉ huy Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc (USFK), tướng Xavier Brunson, ngày 13/10 (giờ địa phương) chính thức xác nhận kế hoạch triển khai Lực lượng đặc nhiệm đa miền (Multi-Domain Task Force – MDTF) trên bán đảo Triều Tiên. Động thái này cho thấy phạm vi hoạt động của quân đội Mỹ tại Hàn Quốc có thể vượt ra ngoài nhiệm vụ phòng thủ bán đảo, hướng tới kiềm chế các đối thủ chiến lược như Trung Quốc và Nga.

Phát biểu tại cuộc tọa đàm ở Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington D.C., tướng Brunson nhấn mạnh tầm quan trọng của các năng lực tác chiến trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là không gian. Ông cho biết Mỹ muốn đưa các năng lực này vào sử dụng nhằm nâng cao khả năng nắm bắt tình hình không chỉ trên bán đảo Triều Tiên mà còn tại khu vực rộng lớn hơn xung quanh.

Đáng chú ý, ông Brunson đề cập khoảng cách địa lý giữa Bắc Kinh và Seoul, cho rằng chỉ cần nhìn vào bản đồ cũng có thể nhận thấy mối liên hệ về địa chiến lược giữa hai thành phố. Phát biểu này được xem là dấu hiệu cho thấy việc triển khai MDTF không chỉ nhằm đối phó với Triều Tiên mà còn tính đến Trung Quốc và Nga.

◆ MDTF – lực lượng nòng cốt trong chiến tranh tương lai của Mỹ

MDTF là mô hình lực lượng tác chiến tiên tiến, vượt ra ngoài cơ cấu lục quân truyền thống vốn chủ yếu dựa vào sư đoàn và lữ đoàn. Lực lượng này tích hợp các năng lực tác chiến trên nhiều lĩnh vực, từ mặt đất, trên biển, trên không đến không gian, không gian mạng, tác chiến điện tử và vũ khí siêu vượt âm.

Mỹ thành lập MDTF nhằm đối phó với chiến lược chống tiếp cận và chống xâm nhập khu vực (A2/AD) của các đối thủ như Trung Quốc và Nga. Chiến lược này tập trung ngăn chặn lực lượng đối phương tiếp cận khu vực tác chiến bằng cách tấn công từ xa, đồng thời sử dụng mạng lưới tên lửa dày đặc để tiêu diệt các mục tiêu xâm nhập vào khu vực phòng thủ.

Do khó có thể đối đầu trực diện với ưu thế vượt trội của Mỹ về sức mạnh hải quân và không quân, Trung Quốc và Nga phát triển các năng lực nhằm hạn chế khả năng tiếp cận và triển khai lực lượng của quân đội Mỹ.

MDTF được thiết kế để vô hiệu hóa hệ thống phòng thủ này bằng cách làm gián đoạn thông tin liên lạc và mạng lưới phòng không của đối phương thông qua tác chiến mạng và tác chiến điện tử, sau đó nhanh chóng tấn công các mục tiêu trọng yếu bằng hỏa lực chính xác, trong đó có tên lửa siêu vượt âm.

Đối với quân đội Mỹ, đây là một phương tiện quan trọng để phá vỡ chiến lược A2/AD, vốn được xem là tuyến phòng thủ then chốt của các đối thủ.

Việc triển khai MDTF tại bán đảo Triều Tiên, trong bối cảnh Lục quân Mỹ đang tiến hành cuộc cải tổ lực lượng quy mô lớn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh, cho thấy năng lực răn đe của quân đội Mỹ tại Hàn Quốc có thể thay đổi đáng kể cả về phạm vi lẫn tính chất.

Nếu trước đây, nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng này là bảo vệ Hàn Quốc và răn đe Triều Tiên, thì nay vai trò kiềm chế các đối thủ chiến lược của Mỹ, đặc biệt là Trung Quốc và Nga, ngày càng được chú trọng.

◆ Vai trò của quân đội Mỹ tại Hàn Quốc mở rộng, gia tăng sức ép về tính linh hoạt chiến lược

Sự thay đổi này cũng gắn liền với khái niệm “tính linh hoạt chiến lược” của quân đội Mỹ. Hồi tháng 5, tướng Brunson từng nhấn mạnh rằng nếu không nhìn vào bản đồ bán đảo Triều Tiên, người ta sẽ khó hiểu được vì sao tính linh hoạt chiến lược của lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc lại cần thiết đến vậy. Phát biểu cho thấy Washington coi lực lượng đồn trú tại Hàn Quốc là một bộ phận trong chiến lược ứng phó với các thách thức từ Trung Quốc và Nga.

Tính linh hoạt chiến lược là khả năng điều động và triển khai nhanh lực lượng quân sự đến những khu vực khác nhau trên thế giới, thay vì bị giới hạn trong nhiệm vụ phòng thủ cố định tại một địa bàn. Theo đó, quân đội Mỹ tại Hàn Quốc không chỉ tập trung bảo vệ bán đảo Triều Tiên mà còn có thể được điều động đến các điểm nóng khác trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, chẳng hạn như trong trường hợp xảy ra xung đột liên quan đến Đài Loan.

Tuy nhiên, khi tính linh hoạt chiến lược được tăng cường, bán đảo Triều Tiên cũng có nguy cơ bị cuốn sâu hơn vào cạnh tranh quyền lực giữa Mỹ với Trung Quốc và Nga.

Nếu lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc chuyển đổi thành lực lượng cơ động có khả năng hoạt động trên phạm vi toàn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, Hàn Quốc có thể phải đối mặt với sức ép lớn hơn trong việc hỗ trợ vai trò khu vực ngày càng mở rộng của liên minh Mỹ – Hàn. Thay vì chỉ là bên thụ hưởng lợi ích an ninh từ Mỹ, Seoul có thể được yêu cầu đóng góp nhiều hơn để duy trì liên minh.

Washington có thể sẵn sàng trao cho Seoul quyền tự chủ lớn hơn trong khuôn khổ hợp tác đồng minh, đồng thời yêu cầu Hàn Quốc chia sẻ nhiều trách nhiệm hơn. Mặt khác, nếu Hàn Quốc bị nhìn nhận là phụ thuộc vào chiến lược điều động lực lượng của Mỹ, quan hệ ngoại giao của nước này với Trung Quốc và Nga cũng có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực.

Bài học từ việc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc năm 2016 vẫn còn nguyên giá trị. Dù được xác định là hệ thống phòng thủ, việc triển khai THAAD đã khiến quan hệ Seoul – Bắc Kinh căng thẳng, kéo theo những tổn thất kinh tế đối với Hàn Quốc. Các biện pháp hạn chế không chính thức của Trung Quốc, thường được gọi là “lệnh cấm Hàn Quốc” (Hallyu ban), đã ảnh hưởng đến hoạt động du lịch của người Trung Quốc tại Hàn Quốc cũng như các lĩnh vực phim ảnh, truyền hình và K-pop.

◆ Khả năng triển khai tên lửa siêu vượt âm Dark Eagle gây thêm lo ngại

Bên cạnh MDTF, khả năng triển khai tên lửa siêu vượt âm Dark Eagle của Mỹ tại Hàn Quốc cũng đang được đề cập. Đây là loại tên lửa được cho là có thể đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 17 theo một số thông tin chưa được xác nhận chính thức, đồng thời có khả năng cơ động trong quá trình bay.

Với tốc độ rất cao và quỹ đạo bay khó dự đoán, loại vũ khí này được đánh giá là thách thức lớn đối với các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện nay, trong đó có những hệ thống của Trung Quốc và Nga. Nếu Dark Eagle được triển khai trên bán đảo Triều Tiên, động thái này nhiều khả năng sẽ làm gia tăng quan ngại an ninh của hai nước.

Thời kỳ quân đội Mỹ tại Hàn Quốc chỉ tập trung vào các vấn đề an ninh trên bán đảo Triều Tiên dường như đang dần khép lại. Việc mở rộng tính linh hoạt chiến lược đã trở thành một xu hướng khó đảo ngược. Đối với Hàn Quốc, vấn đề then chốt là nhận diện chính xác những thay đổi trong môi trường an ninh, từ đó tìm cách tận dụng lợi ích chiến lược mà vẫn hạn chế nguy cơ bị cuốn vào cạnh tranh giữa các cường quốc.