Samsung mở rộng mạng lưới nhà cung ứng tại Việt Nam lên 340 doanh nghiệp, thúc đẩy nâng cấp chuỗi cung ứng

Samsung Electro-Mechanics dự kiến đầu tư khoảng 2.500 tỷ won (tương đương 2,486 tỷ USD) để mở rộng cơ sở sản xuất đế mạch đóng gói bán dẫn tại Việt Nam. Trong bối cảnh các cơ sở sản xuất của Samsung tại Việt Nam từng bước mở rộng sang lĩnh vực linh kiện bán dẫn có giá trị gia tăng cao, số doanh nghiệp Việt Nam tham gia mạng lưới cung ứng của tập đoàn cũng tăng lên 340. Tuy nhiên, năng lực cung cấp linh kiện công nghệ cao của doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế, đặt ra yêu cầu nâng cao trình độ công nghệ và năng lực cạnh tranh của hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ.

Theo các phương tiện truyền thông kinh tế Việt Nam, trong đó có CafeF, ngày 12/10, Samsung Electro-Mechanics cho biết sẽ đầu tư khoảng 1,85 tỷ USD (tương đương 2.486 tỷ won) để mở rộng cơ sở sản xuất đế mạch đóng gói bán dẫn tại tỉnh Thái Nguyên. Khoản đầu tư này nằm trong kế hoạch đầu tư tổng cộng 5,05 tỷ USD vào nhà máy tại Sejong, Hàn Quốc, và cơ sở sản xuất tại Việt Nam.

Trong tổng vốn đầu tư nói trên, khoảng 3,18 tỷ USD sẽ được rót vào nhà máy Sejong nhằm mở rộng năng lực sản xuất các loại đế mạch bán dẫn có giá trị gia tăng cao. Tại Việt Nam, doanh nghiệp sẽ tăng công suất để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các khách hàng toàn cầu. Cơ sở mới tại Việt Nam dự kiến hoàn thành xây dựng và đi vào hoạt động trước tháng 6/2030.

Sản phẩm trọng tâm của dự án là đế mạch FCBGA (Flip-Chip Ball Grid Array), linh kiện quan trọng giúp kết nối các chip bán dẫn hiệu năng cao như bộ tăng tốc trí tuệ nhân tạo (AI), bộ xử lý đồ họa (GPU) và bộ xử lý trung tâm (CPU) với bo mạch chủ, đồng thời truyền tải điện năng và tín hiệu điện. Khi thị trường máy chủ AI và điện toán hiệu năng cao tăng trưởng, nhu cầu đối với các loại đế mạch đóng gói bán dẫn có giá trị gia tăng cao cũng ngày càng tăng.

Ông Jang Deok-hyeon, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Samsung Electro-Mechanics, cho biết sự phát triển nhanh chóng của thị trường AI và điện toán hiệu năng cao đang khiến đế mạch bán dẫn trở thành linh kiện ngày càng quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất chip và sự ổn định của chuỗi cung ứng.

 
◆ Doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng tăng mạnh, nhưng năng lực công nghệ còn hạn chế

Cùng với việc mở rộng đầu tư của Samsung, số doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng của tập đoàn cũng tăng đáng kể. Theo Bộ Công Thương Việt Nam, năm 2014, Samsung chỉ có 4 doanh nghiệp Việt Nam là nhà cung ứng cấp 1 tại Việt Nam. Đến nay, tổng số doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhóm nhà cung ứng cấp 1 và cấp 2 đã tăng lên 340.

Tuy nhiên, sự gia tăng về số lượng nhà cung ứng chưa đồng nghĩa với việc năng lực sản xuất công nghệ cao của doanh nghiệp trong nước được cải thiện tương ứng. Các sản phẩm do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp hiện vẫn chủ yếu là vật tư tiêu hao, bao bì, ấn phẩm in và các linh kiện có yêu cầu kỹ thuật không cao. Điều này cho thấy khả năng tự sản xuất và cung cấp linh kiện có giá trị gia tăng cao của doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn hạn chế.

Thực trạng này cũng được phản ánh trong toàn ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam. Theo kết quả khảo sát năm 2024 của Bộ Công Thương đối với 7.000 doanh nghiệp trong lĩnh vực linh kiện và vật liệu, chỉ khoảng 30% doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong khi đó, 75% doanh nghiệp chỉ cung cấp sản phẩm cho thị trường trong nước, 8% tập trung hoàn toàn vào xuất khẩu và 17% vừa phục vụ thị trường nội địa vừa xuất khẩu.

Khoảng cách về năng lực cung ứng linh kiện giữa các ngành cũng khá lớn. Tỷ lệ tự chủ nguồn cung linh kiện của Việt Nam trong ngành xe máy đạt 85–95%, trong khi ngành điện tử và công nghệ thông tin chỉ đạt 30–50%. Đối với các ngành công nghệ cao, tỷ lệ này chỉ ở mức 5–10%.

Để thu hẹp khoảng cách, Samsung đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam cải thiện năng lực sản xuất. Trong giai đoạn 2015–2021, tập đoàn tư vấn cải tiến sản xuất cho 379 doanh nghiệp Việt Nam; đồng thời đào tạo 406 chuyên gia về cải tiến sản xuất trong giai đoạn 2018–2021.

Sau đó, phạm vi hỗ trợ được mở rộng sang các lĩnh vực như xây dựng nhà máy thông minh, công nghệ khuôn mẫu và tự động hóa. Trong năm nay, Samsung tiếp tục hỗ trợ thêm 14 doanh nghiệp, nâng tổng số doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng nhà máy thông minh lên 96. Số nhân lực chuyên môn được đào tạo liên quan cũng đạt 241 người.

Trong lĩnh vực khuôn mẫu và tự động hóa, Samsung đã hỗ trợ 6 doanh nghiệp về công nghệ khuôn mẫu thông minh và 5 doanh nghiệp về tự động hóa, nhằm nâng cao trình độ kỹ thuật và năng lực sản xuất của các đối tác Việt Nam.

 
◆ Samsung hướng tới nâng cao năng lực tự chủ của doanh nghiệp Việt

Trong thời gian tới, Samsung dự kiến tiếp tục mở rộng hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam cả về phạm vi địa lý lẫn lĩnh vực công nghệ. Trọng tâm không chỉ là tăng số lượng nhà cung ứng mà còn giúp doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực công nghệ, phát triển khả năng tự chủ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại hội thảo kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu tổ chức ở Việt Nam ngày 8/10, ông Cha Ji-ho, Phó tổng phụ trách Trung tâm Mua hàng Samsung Việt Nam, đã đề cập ba định hướng hợp tác trong thời gian tới: mở rộng phạm vi, nâng cao chiều sâu năng lực và tăng cường kết nối có hệ thống. Ông cho biết Samsung muốn phát triển các hoạt động hợp tác theo hướng “rộng hơn, sâu hơn và có hệ thống hơn”.

Theo định hướng này, Samsung dự kiến mở rộng các chương trình hỗ trợ từ những trung tâm sản xuất trọng điểm hiện nay như Bắc Ninh và TP.HCM sang các khu vực công nghiệp quan trọng khác ở miền Bắc và miền Nam, trong đó có Phú Thọ, Hải Phòng và Thái Nguyên.

Các chương trình hỗ trợ cũng sẽ được thiết kế cụ thể hơn theo nhu cầu của từng doanh nghiệp, tập trung vào xây dựng nhà máy thông minh, cải tiến công nghệ khuôn mẫu và tư vấn tự động hóa.

Đặc biệt, Samsung đặt mục tiêu phát hiện và đào tạo đội ngũ nhân sự nòng cốt tại các doanh nghiệp đối tác, nâng cao kỹ năng thực hành để họ có thể chủ động triển khai các hoạt động cải tiến sản xuất lâu dài, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Việc Samsung mở rộng đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn tại Việt Nam tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia các khâu có giá trị cao hơn trong chuỗi sản xuất. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục nâng cao trình độ công nghệ, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của khách hàng toàn cầu.