Nuri-ho thành công: Hàn Quốc bước vào kỷ nguyên "New Space"

Tên lửa đẩy vũ trụ nội địa Nuri-ho của Hàn Quốc đã phóng thành công lần thứ 5 vào ngày 7/10, nối dài chuỗi 4 lần thành công liên tiếp kể từ sau thất bại trong lần phóng đầu tiên.

Trong lần phóng này, Nuri-ho thực hiện một nhiệm vụ phức tạp hơn khi đưa tổng cộng 15 vệ tinh lên quỹ đạo, trong đó có 5 vệ tinh siêu nhỏ thuộc một cụm vệ tinh. Thành công này cho thấy Nuri-ho đang vượt qua giai đoạn chứng minh công nghệ để trở thành một phương tiện vận chuyển vũ trụ phục vụ các nhiệm vụ quốc gia.

Đáng chú ý, vai trò của doanh nghiệp tư nhân không chỉ mở rộng trong khâu chế tạo, lắp ráp mà còn trong hoạt động kiểm soát phóng. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển từ mô hình phát triển tên lửa do chính phủ dẫn dắt sang kỷ nguyên “New Space”, trong đó khu vực tư nhân đóng vai trò ngày càng lớn trong ngành công nghiệp vũ trụ.

◆ 13 năm phát triển, Nuri-ho từng bước trở thành phương tiện vận chuyển vũ trụ

Nuri-ho là tên lửa đẩy 3 tầng được phát triển trong 13 năm, từ năm 2010 đến 2023, dưới sự chủ trì của Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc (KARI), với sự tham gia của hơn 300 doanh nghiệp tư nhân.

Đây là dự án quan trọng đối với mục tiêu tự chủ về công nghệ vũ trụ của Hàn Quốc. Từ thiết kế, chế tạo, thử nghiệm đến vận hành phóng, toàn bộ quá trình đều được thực hiện bằng năng lực trong nước.

Nuri-ho được thiết kế để đưa vệ tinh ứng dụng có trọng lượng khoảng 1,5 tấn lên quỹ đạo đồng bộ Mặt Trời ở độ cao 600-800 km so với mặt đất. Tên lửa dài 47,2 m và có tổng trọng lượng 200 tấn.

Lần phóng đầu tiên được thực hiện vào tháng 10/2021. Khi đó, Nuri-ho đã tách thành công tầng 1, khoang bảo vệ và tầng 2, nhưng động cơ tầng 3 dừng đốt sớm khiến mô hình vệ tinh không thể được đưa vào quỹ đạo.

Sau thất bại ban đầu, Nuri-ho đã liên tiếp thành công trong các lần phóng thứ 2, 3 và 4. Trong lần phóng thứ 2 vào tháng 6/2022, vệ tinh kiểm chứng hiệu suất đã được tách thành công.

Sau hai lần bay thử, từ lần phóng thứ 3, Nuri-ho bắt đầu được vận hành thực tế và số lượng vệ tinh mang theo cũng tăng dần.

Lần phóng thứ 3 vào tháng 5/2023 mang theo một vệ tinh cỡ nhỏ thế hệ tiếp theo và 7 vệ tinh CubeSat. Đến lần phóng thứ 4 vào tháng 11 năm ngoái, lần đầu tiên được thực hiện vào ban đêm, Nuri-ho đưa lên quỹ đạo một vệ tinh cỡ trung thế hệ tiếp theo số 3 cùng 12 vệ tinh CubeSat.

Trong lần phóng thứ 5, Nuri-ho mang theo các vệ tinh siêu nhỏ thuộc cụm vệ tinh số 2-6 và 10 vệ tinh CubeSat. Số lượng vệ tinh tăng lên khiến tổng khối lượng phần tải trọng đạt khoảng 1.071 kg, tăng hơn 110 kg so với lần phóng thứ 4.

Đặc biệt, số vệ tinh chính tăng từ 1 lên 5 chiếc, khiến thiết kế khoang tải cũng phải thay đổi. Nuri-ho lần này được trang bị thiết bị tách vệ tinh có lực tác động thấp được phát triển mới.

Ở lần phóng thứ 4, sau khi tách một vệ tinh chính, các vệ tinh phụ được đưa ra ngoài theo từng nhóm 2 vệ tinh, cách nhau khoảng 20 giây. Trong lần này, 5 vệ tinh chính được tách với khoảng cách 35-40 giây, sau đó các vệ tinh phụ tiếp tục được đưa ra ngoài theo từng nhóm 2 chiếc, cách nhau 10 giây. Điều này khiến độ khó của nhiệm vụ tăng lên đáng kể.

Độ cao mục tiêu trong lần phóng thứ 4 là 600 km, trong khi lần này được điều chỉnh xuống 570 km.

Ông Ahn Hyung-joon, Trưởng nhóm Không gian công cộng thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Khoa học và Công nghệ (STEPI), nhận định lần phóng này có ý nghĩa ở chỗ Hàn Quốc đang chuyển từ mô hình tập trung vào các vệ tinh lớn đơn lẻ sang sản xuất hàng loạt và vận hành theo cụm các vệ tinh nhỏ. Theo ông, Nuri-ho đang vượt qua giai đoạn chứng minh công nghệ để trở thành phương tiện vận chuyển vũ trụ hỗ trợ các nhiệm vụ quốc gia.

 
◆ Tư nhân ngày càng giữ vai trò lớn trong kỷ nguyên “New Space”

Nuri-ho đang trở thành một trong những biểu tượng cho sự chuyển đổi của ngành công nghiệp vũ trụ Hàn Quốc từ “Old Space”, mô hình trong đó chính phủ đóng vai trò chủ đạo trong phát triển, sang “New Space”, nơi doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt quá trình thương mại hóa.

“New Space” đề cao hiệu quả kinh tế và khả năng cạnh tranh, đồng thời đang trở thành xu hướng tại các cường quốc vũ trụ, trong đó có Mỹ.

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cũng đang chuyển hướng từ việc trực tiếp phát triển tên lửa đẩy sang sử dụng dịch vụ phóng do các doanh nghiệp tư nhân như SpaceX cung cấp.

SpaceX đã phát triển thành một doanh nghiệp vũ trụ hàng đầu thế giới nhờ tên lửa có khả năng tái sử dụng và dịch vụ internet vệ tinh Starlink, đồng thời liên tục đưa vệ tinh của nhiều quốc gia lên không gian.

Từ lần phóng thứ 4, doanh nghiệp tư nhân Hanwha Aerospace đã đảm nhận vai trò tổng phụ trách chế tạo và lắp ráp Nuri-ho. Tháng 7 năm ngoái, Hanwha Aerospace được KARI chuyển giao công nghệ Nuri-ho.

Trong lần phóng thứ 5, vai trò của khu vực tư nhân tiếp tục được mở rộng. Tại trung tâm kiểm soát phóng, doanh nghiệp có 23 người tham gia tại 20 trong tổng số 22 bàn điều khiển, trong đó 18 người trực tiếp vận hành các bàn điều khiển.

Với vai trò là doanh nghiệp tổng hợp hệ thống, Hanwha Aerospace sẽ tiếp tục tham gia vận hành các lần phóng cho đến lần phóng thứ 7, qua đó tích lũy công nghệ và kinh nghiệm để tiến tới tự chủ hoạt động phóng tên lửa do doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt.

Trong lần phóng thứ 6 dự kiến thực hiện vào năm sau, Hanwha Aerospace sẽ tiến hành lắp ráp từng tầng tên lửa tại cơ sở lắp ráp tầng do doanh nghiệp xây dựng ở Suncheon, tỉnh Jeonnam. Sau đó, tên lửa sẽ được vận chuyển đến Trung tâm Vũ trụ Naro để tiến hành lắp ráp tổng thể.

Tuy nhiên, Hàn Quốc hiện vẫn đang ở giai đoạn chính phủ đầu tư vào hệ thống đổi mới vũ trụ và doanh nghiệp tư nhân mới chỉ tham gia ở một mức độ nhất định.

Giáo sư Bang Hyo-chung thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) cho rằng Hàn Quốc cần chuyển sang mô hình “New Space” để tạo ra các mô hình kinh doanh mới và mở rộng lĩnh vực công nghiệp. Ông nhấn mạnh việc chuyển sang mô hình do khu vực tư nhân dẫn dắt là cần thiết để giảm chi phí phóng và nâng cao năng lực cạnh tranh.