Miễn học phí cho đại học quốc lập địa phương: Không thể để đại học tư chịu bất lợi

Chính phủ Hàn Quốc đang xem xét triển khai chính sách miễn hoàn toàn học phí cho tân sinh viên các trường đại học quốc lập địa phương từ năm 2027. Đề xuất được Bộ Giáo dục đưa ra tại phiên báo cáo kế hoạch công tác nửa cuối năm 2026 trước Tổng thống Lee Jae-myung hôm 5/8, với mục tiêu nâng cao sức cạnh tranh của các trường đại học địa phương, hạn chế tình trạng giới trẻ đổ về khu vực thủ đô và góp phần ứng phó với nguy cơ suy giảm dân số ở nhiều địa phương.

Về mặt định hướng, đây là một chính sách nhằm thúc đẩy phát triển cân bằng giữa các vùng và biến các trường đại học địa phương thành trung tâm phát triển của từng khu vực. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ hiệu quả thực tế và tính công bằng của hệ thống giáo dục đại học, đề xuất này vẫn còn nhiều vấn đề cần được cân nhắc.

◆ Miễn học phí chưa chắc giữ được người trẻ ở lại địa phương

Điểm mấu chốt của làn sóng dịch chuyển về khu vực thủ đô không nằm ở học phí đại học, mà ở cơ hội việc làm, điều kiện sinh sống và triển vọng phát triển sau khi tốt nghiệp.

Ngay cả khi được miễn toàn bộ học phí, sinh viên vẫn sẽ lựa chọn nơi có nhiều việc làm, thu nhập cao và chất lượng cuộc sống tốt hơn. Nếu khoảng cách về hạ tầng kinh tế - xã hội giữa các địa phương và vùng thủ đô không được thu hẹp, việc miễn học phí chỉ có thể làm chậm quá trình dịch chuyển chứ khó trở thành giải pháp căn bản để giữ chân nguồn nhân lực trẻ.

◆ Gánh nặng ngân sách không nhỏ

Một vấn đề khác là nguồn tài chính để duy trì chính sách.
Ước tính, để miễn học phí cho toàn bộ tân sinh viên tại các trường đại học quốc lập địa phương, ngân sách nhà nước sẽ phải chi từ khoảng 200 đến 400 tỷ won mỗi năm.

Trong bối cảnh nguồn thu ngân sách đang chịu nhiều sức ép và chi tiêu công ngày càng gia tăng, câu hỏi đặt ra là liệu Chính phủ có thể duy trì khoản chi này trong dài hạn hay không. Cho đến nay, phương án bảo đảm nguồn vốn ổn định cho chương trình vẫn chưa được công bố rõ ràng.

◆ Lo ngại tạo bất lợi cho các trường đại học tư

Điều gây tranh cãi nhiều nhất là nguy cơ tạo ra sự bất bình đẳng giữa các trường đại học quốc lập và tư thục.
Hiện nay, khoảng 80% sinh viên đại học tại Hàn Quốc đang theo học tại các trường tư. Sau nhiều năm bị khống chế mức tăng học phí, phần lớn các trường tư đều gặp khó khăn về tài chính.

Ông Hwang In-sung, Tổng Thư ký Hiệp hội Hiệu trưởng các trường đại học tư Hàn Quốc, cho rằng sinh viên hiện nay không từ bỏ việc học vì học phí quá cao. Theo ông, việc miễn học phí chỉ cho đại học quốc lập không giúp nâng cao chất lượng đào tạo hay năng lực cạnh tranh quốc tế của các trường, mà mang nặng tính hỗ trợ trước mắt.

Ông cũng cảnh báo rằng nếu nguồn lực của Nhà nước tiếp tục tập trung vào các trường quốc lập trọng điểm và các khu vực đô thị lớn, nhiều trường đại học tư tại các thành phố vừa và nhỏ – vốn đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của địa phương – có nguy cơ rơi vào khủng hoảng.

◆ Cần một chính sách phát triển giáo dục đại học toàn diện

Trong suốt 17 năm qua, việc gần như đóng băng học phí đã khiến nhiều trường đại học tư suy giảm nghiêm trọng về nguồn lực tài chính.

Trong khi Chính phủ đang xem xét nới lỏng một phần quy định về học phí gắn với chương trình học bổng quốc gia, việc đồng thời dành nguồn ngân sách lớn để miễn học phí riêng cho các trường quốc lập có thể làm mất cân bằng cạnh tranh trong hệ thống giáo dục đại học.

Theo nhiều ý kiến, vai trò của các trường đại học quốc lập không phải là thu hút sinh viên bằng lợi thế miễn học phí, mà là dẫn dắt hệ thống giáo dục thông qua phát triển các ngành khoa học cơ bản, chia sẻ nguồn lực với các trường tư, hợp tác sử dụng đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và thiết bị nghiên cứu hiện đại nhằm nâng cao chất lượng chung của toàn hệ thống.

◆ Cần bảo đảm công bằng giữa các loại hình trường

Miễn học phí cho đại học quốc lập địa phương có thể là một giải pháp đáng cân nhắc trong nỗ lực phát triển vùng, nhưng nếu thiếu một chiến lược tổng thể về việc làm, phát triển địa phương và cải cách giáo dục đại học, chính sách này khó đạt được mục tiêu như kỳ vọng.

Quan trọng hơn, nếu chỉ ưu tiên một nhóm trường mà không giải quyết vấn đề công bằng đối với các trường đại học tư – nơi đang đào tạo phần lớn sinh viên cả nước – chính sách có thể làm gia tăng khoảng cách giữa các cơ sở giáo dục thay vì củng cố sức mạnh chung của nền giáo dục đại học Hàn Quốc. Vì vậy, trước khi triển khai, Chính phủ cần đánh giá kỹ tính khả thi của nguồn ngân sách, đồng thời xây dựng một gói chính sách toàn diện nhằm bảo đảm sự phát triển cân bằng của toàn bộ hệ thống giáo dục đại học.