Hàn Quốc thông qua sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự: Chính thức bãi bỏ quyền điều tra trực tiếp của Viện Kiểm sát

Chính phủ Hàn Quốc ngày 4/8 đã thông qua dự luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự, trong đó bãi bỏ hoàn toàn quyền điều tra trực tiếp và quyền điều tra bổ sung của công tố viên. Đây được xem là bước ngoặt lớn trong tiến trình cải cách tư pháp, chuyển vai trò điều tra hình sự sang cho cảnh sát, trong khi Viện Kiểm sát chỉ còn thực hiện chức năng truy tố và duy trì công tố trước tòa.

Dự luật được thông qua tại cuộc họp Nội các do Tổng thống Lee Jae Myung chủ trì. Mặc dù Đảng Quyền lực Quốc dân (PPP) cùng một số lực lượng đối lập đã kêu gọi Tổng thống sử dụng quyền phủ quyết, Chính phủ vẫn quyết định phê chuẩn dự luật với lý do tôn trọng quyết định đã được Quốc hội thông qua.

Theo quy định mới, cơ sở pháp lý cho phép công tố viên trực tiếp khởi xướng điều tra hoặc tiến hành điều tra bổ sung đối với các vụ án do cảnh sát chuyển sang sẽ bị xóa bỏ. Tuy nhiên, công tố viên vẫn có thể yêu cầu cảnh sát tiến hành điều tra bổ sung khi cần thiết và cảnh sát phải hoàn thành trong thời hạn tối đa hai tháng.

Dự luật cũng bổ sung quy định cho phép tòa án bác bỏ cáo trạng nếu phát hiện quá trình điều tra có vi phạm nghiêm trọng hoặc công tố viên lạm dụng quyền truy tố một cách rõ rệt.

Khi luật chính thức có hiệu lực, hệ thống tư pháp hình sự đã tồn tại hơn 70 năm tại Hàn Quốc sẽ được cải tổ toàn diện. Cảnh sát sẽ trở thành cơ quan duy nhất chịu trách nhiệm điều tra, còn Viện Kiểm sát chỉ đảm nhiệm việc truy tố và bảo vệ cáo trạng tại tòa.

Đảng Dân chủ cầm quyền cùng các lực lượng ủng hộ đánh giá đây là bước hoàn thiện quan trọng của tiến trình cải cách Viện Kiểm sát, khẳng định rõ nguyên tắc tách bạch giữa điều tra và truy tố.

Ngược lại, phe bảo thủ, trong đó có Đảng Quyền lực Quốc dân, chỉ trích dự luật là một bước thụt lùi, cho rằng việc bãi bỏ quyền điều tra của công tố viên có thể làm suy giảm khả năng bảo vệ nạn nhân và ảnh hưởng đến hiệu quả đấu tranh chống tội phạm. Trước đó, Tổng thống Lee Jae Myung cũng từng đề cập khả năng duy trì quyền điều tra bổ sung của công tố viên trong một số trường hợp ngoại lệ. Tuy nhiên, để tránh kéo dài tranh cãi chính trị, Chính phủ quyết định tôn trọng kết quả thảo luận và biểu quyết của Quốc hội.

Cũng trong cuộc họp Nội các, Chính phủ đã thông qua Luật bổ nhiệm Công tố viên đặc biệt điều tra các nghi vấn xâm phạm quyền bầu cử liên quan đến cuộc bầu cử địa phương toàn quốc lần thứ 9, bao gồm vụ thiếu phiếu bầu xảy ra trong kỳ bầu cử vừa qua.

Theo luật, công tố viên đặc biệt sẽ được lựa chọn thông qua Ủy ban giới thiệu ứng viên của người dân. Nhóm điều tra đặc biệt dự kiến có khoảng 165 thành viên và có thể hoạt động tối đa 170 ngày, bao gồm cả thời gian chuẩn bị.

Ngoài ra, Nội các cũng thông qua nghị định hướng dẫn thi hành Luật đặc biệt về tăng cường năng lực cạnh tranh ngành công nghiệp bán dẫn. Văn bản này quy định cụ thể việc thành lập và vận hành Ủy ban đặc biệt về năng lực cạnh tranh ngành bán dẫn cũng như các chính sách hỗ trợ dành cho các cụm công nghiệp bán dẫn, chuẩn bị cho việc luật chính thức có hiệu lực từ ngày 11/8.