Trung Quốc thử nghiệm tên lửa chiến lược phóng từ tàu ngầm trên Thái Bình Dương, làm gia tăng lo ngại về an ninh khu vực

Trung Quốc vừa tiến hành vụ phóng thử tên lửa chiến lược phóng từ tàu ngầm (SLBM) ra vùng biển quốc tế trên Thái Bình Dương ngay trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh NATO. Mặc dù Bắc Kinh khẳng định đây chỉ là hoạt động huấn luyện thường kỳ và không nhằm vào bất kỳ quốc gia nào, động thái này vẫn làm dấy lên quan ngại từ Nhật Bản, Australia, New Zealand cùng nhiều nước trong khu vực về việc Trung Quốc tiếp tục mở rộng sức mạnh quân sự.

Theo Tân Hoa xã và tạp chí ngoại giao châu Âu Modern Diplomacy ngày 6/7, một tàu ngầm hạt nhân chiến lược thuộc Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã phóng một tên lửa chiến lược mang đầu đạn mô phỏng vào lúc 12 giờ 1 phút (giờ địa phương) hướng ra vùng biển quốc tế trên Thái Bình Dương.

Người phát ngôn Hải quân Trung Quốc, ông Vương Tuyết Mông, cho biết trên mạng xã hội rằng đây là một phần trong chương trình huấn luyện quân sự thường niên của nước này và các quốc gia liên quan đã được thông báo trước. Ông nhấn mạnh vụ phóng phù hợp với luật pháp quốc tế và thông lệ quốc tế, đồng thời không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào.

Phía Trung Quốc cho biết tên lửa đã rơi chính xác vào khu vực dự kiến, song không công bố địa điểm phóng, vị trí rơi cũng như các thông số kỹ thuật của loại tên lửa được sử dụng.

Đây là lần đầu tiên Trung Quốc tiến hành thử nghiệm tên lửa chiến lược hướng ra Thái Bình Dương kể từ vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) vào tháng 9/2024. Khi đó, Trung Quốc đã thực hiện vụ phóng ICBM đầu tiên hướng ra Thái Bình Dương sau 44 năm, kể từ vụ thử tên lửa Đông Phong (DF-5) năm 1980.

Mặc dù Bắc Kinh khẳng định đây là hoạt động diễn tập định kỳ, nhiều quốc gia trong khu vực vẫn bày tỏ quan ngại.
Theo hãng tin Kyodo, sau khi nhận được thông báo từ phía Trung Quốc, Chính phủ Nhật Bản đã chuyển tới Bắc Kinh quan điểm lo ngại sâu sắc về xu hướng mở rộng các hoạt động quân sự, đồng thời yêu cầu Trung Quốc tránh những hành động có thể đe dọa an ninh của Nhật Bản.

Australia và New Zealand cũng đưa ra phản ứng tương tự. Ngoại trưởng Australia Penny Wong cho rằng vụ thử diễn ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế ngày càng lo ngại về tốc độ hiện đại hóa quân đội cũng như sự thiếu minh bạch trong các mục tiêu chiến lược của Trung Quốc. Bà cảnh báo những động thái này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của khu vực.

Trong khi đó, Chính phủ New Zealand tuyên bố không mong muốn Nam Thái Bình Dương trở thành nơi thử nghiệm năng lực tên lửa của bất kỳ quốc gia nào.

Các chuyên gia nhận định vụ thử lần này phản ánh nỗ lực tăng cường năng lực răn đe hạt nhân trên biển của Trung Quốc. Tên lửa chiến lược phóng từ tàu ngầm được xem là một trong những thành phần quan trọng nhất của lực lượng răn đe hạt nhân nhờ khả năng hoạt động bí mật và khó bị phát hiện.

Theo phân tích của Modern Diplomacy, vụ phóng còn cho thấy Trung Quốc đang phát đi tín hiệu về khả năng và quyết tâm mở rộng phạm vi triển khai lực lượng chiến lược vượt ra ngoài vùng biển ven bờ, hướng tới toàn bộ khu vực Thái Bình Dương.
Động thái này cũng thu hút sự chú ý khi diễn ra ngay trước Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), trong bối cảnh Mỹ cùng các đối tác Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương như Nhật Bản, Australia và New Zealand đang tăng cường phối hợp an ninh nhằm ứng phó với sự gia tăng sức mạnh quân sự của Trung Quốc.

Modern Diplomacy dự báo các quốc gia trong khu vực sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ hoạt động của lực lượng tàu ngầm Trung Quốc cũng như các cuộc thử nghiệm tên lửa trong tương lai. Vấn đề này nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những chủ đề quan trọng trong các cuộc thảo luận về an ninh giữa Mỹ và các đối tác tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong thời gian tới.