Bị bạo hành vẫn không thể đổi nơi làm việc: Lao động nhập cư tại Hàn Quốc kêu gọi cải cách chế độ cấp phép lao động

Nhiều lao động nước ngoài tại Hàn Quốc cho biết họ phải chịu đựng bạo lực, đe dọa, điều kiện làm việc và chỗ ở tồi tệ trong thời gian dài vì không được tự do chuyển đổi nơi làm việc theo quy định của chương trình cấp phép lao động (EPS). Các tổ chức bảo vệ quyền lao động đang kêu gọi Chính phủ Hàn Quốc cải cách hệ thống này nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động nhập cư.

Ngày 28/6, tại trụ sở Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc (KCTU) ở quận Jung, Seoul, đã diễn ra buổi gặp gỡ, chia sẻ của các lao động nhập cư với chủ đề "Cái bẫy của lao động cưỡng bức – Những câu chuyện từ nạn nhân là lao động nhập cư".

Tại sự kiện, nhiều lao động nước ngoài đã kể lại những trải nghiệm đau lòng mà họ cho rằng xuất phát từ quy định hạn chế chuyển đổi nơi làm việc trong chương trình cấp phép lao động.

Một lao động người Bangladesh, làm việc theo thị thực E-9 (lao động phổ thông), cho biết từ tháng 9/2022 anh thường xuyên bị chủ doanh nghiệp chửi bới và hành hung chỉ vì bị cho là làm việc chậm. Có thời điểm, chủ còn bắt anh đứng phạt giữa sân nhà máy và nhiều lần đe dọa sẽ đưa anh trở về Bangladesh.

Không chỉ vậy, người chủ còn trả lương không đầy đủ và khởi kiện yêu cầu anh bồi thường thiệt hại cho công ty với số tiền lên tới 5,3 triệu won.

"Tôi đã phải sống trong môi trường như vậy suốt ba năm chỉ vì nếu chủ không đồng ý thì tôi không thể chuyển sang công ty khác. Quy định này cần phải được thay đổi," người lao động này chia sẻ.

Một lao động nữ đến từ Campuchia cũng phản ánh rằng ký túc xá do công ty bố trí nằm ngay trong khu vực tập trung nhiều cơ sở mại dâm.

Theo lời chị, vào ban đêm thường có nhiều đàn ông tụ tập quanh khu nhà khiến chị luôn sống trong tâm trạng bất an và không dám ra ngoài một mình. Chị còn cho biết từng tận mắt chứng kiến hoạt động mại dâm diễn ra gần nơi ở.
Dù điều kiện như vậy, mỗi tháng chị vẫn phải trả từ 300.000 đến 500.000 won tiền thuê nhà.

Sau khi lên tiếng phản ánh, chủ doanh nghiệp được cho là đã vào tận ký túc xá đe dọa và yêu cầu chị "hãy sống như người đã chết". Ngoài ra, chị cũng không được trả trợ cấp trong thời gian doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, không được hưởng tiền nghỉ phép năm và còn bị ép làm việc tại những địa điểm không được ghi trong hợp đồng lao động.

Một lao động Campuchia khác cho biết nơi ở của mình chỉ là một căn nhà kính dựng tạm gần kênh mương. Vào mùa đông, việc sử dụng thiết bị sưởi từng suýt gây ra hỏa hoạn do quá nhiệt.

Mặc dù điều kiện sinh hoạt rất nguy hiểm, chủ doanh nghiệp vẫn khấu trừ 250.000 won mỗi tháng từ tiền lương với danh nghĩa phí ký túc xá.

Người lao động này cũng cho biết trong thời gian làm việc tại trang trại trồng dâu tây, anh không được trả lương làm thêm giờ cũng như phụ cấp làm việc ban đêm.

Trong khi đó, một lao động người Sri Lanka làm việc theo thị thực E-7-3 (lao động kỹ thuật chuyên ngành) tại một doanh nghiệp đóng tàu ở thành phố Ulsan cho biết sau khi công ty giải thể bộ phận làm việc vì thiếu đơn hàng vào đầu năm 2024, anh buộc phải nghỉ việc.

Tuy nhiên, do thị thực E-7-3 chỉ cho phép làm việc trong lĩnh vực đóng tàu nên anh không thể chuyển sang ngành nghề khác và đứng trước nguy cơ phải làm việc bất hợp pháp.

Theo người lao động này, để chuyển đổi sang loại thị thực khác, nhiều người phải chi từ 1 đến 4 triệu won cho các đơn vị môi giới làm thủ tục.

"Chúng tôi chỉ mong được tạo điều kiện để có thể tiếp tục làm việc hợp pháp tại Hàn Quốc," anh nói.
Ông Kim Hyun-joo, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Người nhập cư Ulsan, cho rằng quy định về thị thực E-7-3 hiện quá cứng nhắc, khiến nhiều lao động rơi vào tình trạng dễ bị bóc lột và xâm phạm quyền lao động.
Theo ông, hệ thống này cần được cải cách một cách căn bản.

Đại diện Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc cũng cho rằng chính sách lao động nhập cư hiện nay chủ yếu tập trung xử lý hậu quả sau khi người lao động đã bị xâm hại.

Ông Kim Hosea, Trưởng ban Chính sách của KCTU, nhận định người lao động chỉ được xem xét chuyển nơi làm việc sau khi đã chứng minh mình bị vi phạm quyền lợi như bị nợ lương hoặc bị đối xử trái pháp luật.

Ông nhấn mạnh rằng việc cho phép lao động nhập cư được chủ động chuyển đổi nơi làm việc sẽ là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp họ kịp thời rời khỏi môi trường làm việc nguy hiểm trước khi các hành vi bóc lột hoặc bạo hành xảy ra nghiêm trọng hơn.

Theo các tổ chức bảo vệ người lao động, cải cách chế độ cấp phép lao động, đặc biệt là nới lỏng quy định về chuyển đổi nơi làm việc, là điều cần thiết để bảo đảm quyền con người và quyền lao động của người nước ngoài đang làm việc tại Hàn Quốc.