Ngành thép Hàn Quốc dõi theo Luật K-Steel và chính sách thuế của EU: Kỳ vọng đan xen lo ngại

Trong bối cảnh Luật K-Steel chính thức có hiệu lực từ ngày 17/6 nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh cho ngành thép Hàn Quốc, các doanh nghiệp trong ngành đang đồng thời theo dõi sát diễn biến chính sách thuế nhập khẩu thép của Liên minh châu Âu (EU). Những tín hiệu hỗ trợ từ chính phủ mang lại kỳ vọng tích cực, song nhiều thách thức vẫn còn hiện hữu.

Theo Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc, Luật Đặc biệt về tăng cường năng lực cạnh tranh ngành thép và chuyển đổi trung hòa carbon, thường được gọi là Luật K-Steel, sẽ chính thức được triển khai từ ngày 17/6.

Đạo luật được ban hành nhằm hỗ trợ ngành thép đối phó với tình trạng dư cung toàn cầu, các quy định thương mại liên quan đến phát thải carbon ngày càng khắt khe, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghệ thép carbon thấp, xây dựng các khu công nghiệp thép xanh và hỗ trợ tái cơ cấu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng luật mới vẫn chưa giải quyết được một trong những vấn đề cấp bách nhất hiện nay là chi phí điện công nghiệp. Giá điện dành cho sản xuất công nghiệp đã tăng mạnh từ 105,5 won/kWh trong quý I/2022 lên 185,5 won/kWh vào quý IV/2024, gây áp lực lớn đối với ngành thép vốn tiêu thụ lượng điện rất lớn.

Một đại diện doanh nghiệp thép nhận định Luật K-Steel đã đưa ra định hướng dài hạn cần thiết cho tương lai ngành thép, nhưng các chính sách hỗ trợ về điện năng cần được triển khai song song để mang lại hiệu quả thực chất.

Theo doanh nghiệp này, đặc thù sản xuất thép là vận hành liên tục 24 giờ mỗi ngày, do đó các biểu giá điện theo mùa hoặc theo khung giờ hiện nay chưa phù hợp. Ngành thép mong muốn có cơ chế giá điện linh hoạt hơn như biểu giá theo khu vực hoặc theo đặc thù ngành nghề.

Bộ Công nghiệp Hàn Quốc cho biết đang tiếp tục trao đổi với Bộ Khí hậu và Môi trường Năng lượng – cơ quan có thẩm quyền quyết định chính sách giá điện. Trước đó, Bộ trưởng Kim Sung-hwan cũng từng nhấn mạnh sự cần thiết phải ổn định và giảm dần giá điện công nghiệp.

Trong khi đó, Quốc hội Hàn Quốc cũng đang xem xét các đề xuất sửa đổi Luật K-Steel nhằm bổ sung cơ chế hỗ trợ chi phí điện cho doanh nghiệp thép.

Bên cạnh vấn đề trong nước, ngành thép Hàn Quốc còn đối mặt với thách thức từ thị trường xuất khẩu khi EU chuẩn bị siết chặt chính sách bảo hộ thương mại.

Theo kế hoạch, từ ngày 1/7 tới, EU sẽ cắt giảm gần một nửa hạn ngạch nhập khẩu thép được hưởng thuế suất 0%, đồng thời tăng thuế đối với lượng thép vượt hạn ngạch từ 25% lên 50%.

Dữ liệu của Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc cho thấy xuất khẩu thép sang EU trong năm 2025 đạt khoảng 3 tỷ USD, chiếm hơn 12% tổng kim ngạch xuất khẩu thép của Hàn Quốc. Trong bối cảnh Mỹ – thị trường xuất khẩu thép lớn nhất của Hàn Quốc – đã nâng thuế thép lên 50%, việc EU tiếp tục gia tăng rào cản thương mại có thể tạo thêm sức ép đáng kể đối với các doanh nghiệp.

Trước tình hình đó, Tổng thống Lee Jae-myung trong chuyến công du châu Âu vừa qua đã đề nghị EU có những biện pháp đối xử thuận lợi đối với doanh nghiệp Hàn Quốc. Trưởng đoàn đàm phán thương mại của Hàn Quốc, ông Yeo Han-koo, cũng đã trực tiếp đề nghị phía EU xem xét đặc biệt đối với thép Hàn Quốc.

Ông Kim Yong-beom, Chánh Văn phòng Chính sách Tổng thống, cho biết các cuộc đàm phán về hạn ngạch miễn thuế giữa Hàn Quốc và EU đã đạt được những tiến triển đáng kể. Dù chưa thể công bố chi tiết, phía Hàn Quốc kỳ vọng sẽ đạt được kết quả khả quan hơn so với nhiều quốc gia khác.

Thông tin này đã phần nào tạo tâm lý lạc quan trong ngành thép. Tuy nhiên, giới doanh nghiệp vẫn thận trọng trước khi có quyết định cuối cùng từ EU.

Một lãnh đạo doanh nghiệp nhận định: “Hiện tại chúng tôi vừa kỳ vọng vừa lo lắng. Điều quan trọng nhất là Hàn Quốc sẽ được phân bổ hạn ngạch miễn thuế ở mức nào. EU là đối tác thương mại rất quan trọng, vì vậy chúng tôi mong kết quả đàm phán sẽ giúp doanh nghiệp Hàn Quốc duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường châu Âu.”

Giới chuyên gia cho rằng tương lai của ngành thép Hàn Quốc trong thời gian tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào hiệu quả thực thi Luật K-Steel cũng như kết quả các cuộc đàm phán thương mại với EU. Hai yếu tố này sẽ quyết định khả năng duy trì sức cạnh tranh của ngành trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng khắt khe và nhiều biến động.