Các nhà khoa học Hàn Quốc phát hiện chất chuyển hóa từ axit béo có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư

 
Các nhà nghiên cứu Hàn Quốc vừa công bố một phát hiện đáng chú ý trong lĩnh vực điều trị ung thư khi xác định được một chất chuyển hóa tự nhiên được tạo ra trong cơ thể có khả năng ức chế hoạt động của protein mTOR – yếu tố đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và lan rộng của tế bào ung thư.

Ngày 2/6, Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) cho biết nhóm nghiên cứu do Giáo sư Kim Se-yoon thuộc Khoa Khoa học Sự sống của KAIST và Giáo sư Byun Young-joo của Đại học Korea đồng dẫn đầu đã phát hiện rằng chất chuyển hóa lipid mang tên 13-HODE có thể ngăn chặn hoạt động của mTOR, một trong những protein kiểm soát tăng trưởng tế bào quan trọng nhất trong cơ thể.

mTOR là một loại enzyme có chức năng điều hòa sự tăng trưởng của tế bào và quá trình sử dụng năng lượng. Tuy nhiên, ở các tế bào ung thư, hoạt động của mTOR thường tăng cao bất thường, thúc đẩy sự nhân lên nhanh chóng và khả năng di căn của khối u. Chính vì vậy, việc kiểm soát mTOR từ lâu đã trở thành mục tiêu quan trọng trong nghiên cứu các liệu pháp điều trị ung thư trên toàn thế giới.

Trong nghiên cứu lần này, các nhà khoa học tập trung tìm kiếm những hợp chất tự nhiên có khả năng liên kết với protein mTOR. Thông qua công nghệ sàng lọc chuyển hóa quy mô lớn, nhóm nghiên cứu đã phát hiện rằng 13-HODE, một chất chuyển hóa lipid được hình thành trong quá trình cơ thể phân giải axit béo, có thể bám trực tiếp vào vị trí hoạt động của protein mTOR và làm giảm đáng kể chức năng của protein này trong tế bào ung thư.

Theo nhóm nghiên cứu, 13-HODE được tạo ra khi axit linoleic – một loại axit béo không bão hòa thiết yếu có nhiều trong các loại dầu thực vật – được chuyển hóa trong cơ thể. Quá trình này diễn ra dưới tác động của enzyme ALOX15, vốn có chức năng oxy hóa axit béo và tạo ra các sản phẩm chuyển hóa sinh học.

Kết quả nghiên cứu cho thấy 13-HODE không chỉ là sản phẩm chuyển hóa thông thường mà còn có thể đóng vai trò như một “chất điều hòa tự nhiên” giúp kiểm soát hoạt động quá mức của mTOR. Điều này mở ra khả năng phát triển các chiến lược điều trị ung thư mới dựa trên việc điều chỉnh quá trình chuyển hóa chất béo trong cơ thể.

Giáo sư Kim Se-yoon cho biết ý nghĩa lớn nhất của nghiên cứu là chứng minh được rằng một chất chuyển hóa lipid được cơ thể tạo ra tự nhiên có thể trực tiếp tác động lên protein mTOR – yếu tố trung tâm trong quá trình phát triển của nhiều loại ung thư.

Ông nhận định: “Phát hiện này có thể mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư thông qua việc khai thác cơ chế chuyển hóa chất béo của cơ thể. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng có tiềm năng được ứng dụng trong việc phát triển các liệu pháp điều trị nhằm kiểm soát tình trạng hoạt hóa quá mức của mTOR liên quan đến viêm nhiễm và quá trình lão hóa.”

Các nhà khoa học kỳ vọng nghiên cứu sẽ trở thành nền tảng cho việc phát triển các loại thuốc thế hệ mới có khả năng tận dụng chính những hợp chất tự nhiên trong cơ thể để ngăn chặn sự phát triển của bệnh ung thư, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả và độ an toàn của các phương pháp điều trị trong tương lai.