Việt Nam và Philippines nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, tăng cường hợp tác an ninh biển

Trong bối cảnh tình hình Biển Đông tiếp tục diễn biến phức tạp do các tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc, Việt Nam và Philippines đã nhất trí nâng cấp quan hệ song phương lên mức "Đối tác Chiến lược Toàn diện", đồng thời tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh hàng hải và duy trì trật tự dựa trên luật pháp quốc tế.

Ngày 1/8 (giờ địa phương), tại thủ đô Manila, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quan hệ giữa hai quốc gia Đông Nam Á có cùng lợi ích chiến lược tại Biển Đông.

Phát biểu sau cuộc gặp, Tổng thống Marcos cho biết hai nước đã chính thức nâng cấp quan hệ lên "Đối tác Chiến lược Toàn diện", mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn trên nhiều lĩnh vực. Ông bày tỏ kỳ vọng bước tiến mới này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển quan hệ song phương trong tương lai.

Về phía Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Philippines và mong muốn tiếp tục đưa hợp tác giữa hai nước lên tầm cao mới, với hiệu quả và chiều sâu ngày càng được nâng cao.
Chuyến thăm của nhà lãnh đạo Việt Nam diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng các hoạt động quân sự tại Biển Đông. Chỉ một ngày trước đó, Bắc Kinh đã điều động lực lượng hải quân và không quân tiến hành hoạt động tuần tra sẵn sàng chiến đấu tại khu vực bãi cạn Scarborough, một điểm nóng tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines.

Trong cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo tái khẳng định tầm quan trọng của việc bảo đảm tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông. Hai bên cũng nhất trí mở rộng hợp tác trong lĩnh vực an ninh biển nhằm góp phần duy trì hòa bình, ổn định và an toàn tại khu vực.

Tại cuộc họp báo chung sau hội đàm, Tổng thống Marcos nhấn mạnh rằng Philippines và Việt Nam có chung lợi ích trong việc duy trì một trật tự khu vực dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Ông cho rằng việc bảo vệ hòa bình, ổn định cũng như quyền tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông là những nguyên tắc không thể thỏa hiệp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng cho biết hai bên đã trao đổi sâu rộng về tình hình khu vực và quốc tế. Ông nhấn mạnh Việt Nam và Philippines cần tăng cường phối hợp để ứng phó hiệu quả hơn với những biến động trong môi trường an ninh hiện nay, đồng thời cùng thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển trong khu vực.

Trước chuyến thăm Philippines, ông Tô Lâm đã tham dự Đối thoại Shangri-La tại Singapore, nơi ông kêu gọi các quốc gia xây dựng cơ chế ngăn ngừa xung đột hiệu quả hơn, đồng thời nhấn mạnh rằng sức mạnh quân sự đơn thuần không thể bảo đảm an ninh lâu dài.

Trong những năm gần đây, Philippines đang đẩy mạnh hợp tác quốc phòng với nhiều đối tác nhằm đối phó với các thách thức an ninh trên Biển Đông. Nước này đã khởi động đàm phán chính thức với Nhật Bản về việc ký kết Hiệp định bảo vệ thông tin quân sự (GSOMIA), qua đó mở rộng mạng lưới hợp tác an ninh trong khu vực.

Trong khi đó, Việt Nam tiếp tục duy trì chính sách đối ngoại cân bằng. Dù có những bất đồng với Trung Quốc liên quan đến chủ quyền trên Biển Đông, Hà Nội vẫn coi việc phát triển quan hệ với Bắc Kinh là một trong những ưu tiên quan trọng. Hồi tháng 4 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình.

Hiện Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với khoảng 90% diện tích Biển Đông, dẫn đến các tranh chấp kéo dài với nhiều quốc gia trong khu vực như Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan. Trong số đó, Philippines đã thể hiện lập trường cứng rắn hơn kể từ khi Tổng thống Marcos lên nắm quyền năm 2022, đảo ngược chính sách thân Trung Quốc của chính quyền tiền nhiệm và tăng cường các biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ các yêu sách chủ quyền của mình trên Biển Đông.