Chính phủ Hàn Quốc thúc đẩy dự án tàu ngầm hạt nhân: Mục tiêu triển khai vào cuối thập niên 2030

Chính phủ Hàn Quốc ngày 26/5 đã chính thức công bố kế hoạch cơ bản phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mang tên “Dự án Jangbogo N”, qua đó lần đầu tiên đưa ra lộ trình cụ thể cho việc sở hữu tàu ngầm hạt nhân trong tương lai. Tuy nhiên, bên cạnh tham vọng tăng cường sức mạnh hải quân, Seoul vẫn phải đối mặt với nhiều bài toán khó như bảo đảm nhiên liệu hạt nhân, ngân sách khổng lồ và sự đồng thuận quốc tế.

Theo kế hoạch được Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu-back công bố tại cuộc họp đầu tiên của Ủy ban Chiến lược Quốc phòng Tương lai do Tổng thống chủ trì, Hàn Quốc đặt mục tiêu hạ thủy chiếc tàu ngầm hạt nhân đầu tiên vào giữa thập niên 2030 và triển khai tác chiến vào cuối thập niên này.

Trước đây, giới quân sự chỉ đưa ra dự đoán mơ hồ rằng tàu ngầm hạt nhân sẽ được đưa vào hoạt động “sau năm 2035”. Việc chính phủ lần này công khai mốc thời gian cụ thể cho thấy dự án đã bước vào giai đoạn chuẩn bị thực tế hơn. Theo thông lệ, một tàu ngầm thế hệ mới cần ít nhất khoảng 10 năm từ thiết kế, chế tạo đến khi hoàn thiện triển khai chiến đấu. Điều này đồng nghĩa Hàn Quốc phải sớm đưa dự án vào quy trình mua sắm quốc phòng chính thức ngay từ năm nay hoặc năm sau.

Hải quân Hàn Quốc được cho là đã chính thức đề xuất nhu cầu triển khai tàu ngầm hạt nhân, trong khi Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân cũng đã bắt đầu xem xét dự án.

Dù vậy, chính phủ chưa công bố cụ thể lượng giãn nước hay số lượng tàu sẽ được đóng. Giới phân tích quân sự cho rằng tàu ngầm hạt nhân kiểu Hàn Quốc có thể đạt quy mô từ 5.000 tấn trở lên, thậm chí khoảng 7.500 tấn, với ít nhất ba chiếc được triển khai trong tương lai.

Việc Hàn Quốc thúc đẩy dự án tàu ngầm hạt nhân được xem là phản ứng trực tiếp trước sự phát triển nhanh chóng của lực lượng tàu ngầm Triều Tiên. Bình Nhưỡng gần đây đã công khai hình ảnh tàu ngầm “chiến lược chạy bằng năng lượng hạt nhân” có khả năng mang tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM), khiến cán cân sức mạnh dưới biển tại bán đảo Triều Tiên bắt đầu thay đổi.

Tàu ngầm hạt nhân mà Hàn Quốc hướng tới sẽ có nhiệm vụ giám sát, truy dấu và ngăn chặn các mối đe dọa từ tàu ngầm mang tên lửa hạt nhân của Triều Tiên, đồng thời đóng vai trò là tài sản chiến lược quan trọng trong hệ thống răn đe quốc phòng.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là vấn đề nhiên liệu hạt nhân. Chính phủ Hàn Quốc dự định sử dụng uranium làm giàu thấp dưới 20%, song để phục vụ mục đích quân sự, Seoul cần đạt được một thỏa thuận riêng với Mỹ ngoài khuôn khổ Hiệp định hạt nhân dân sự Hàn - Mỹ hiện nay.

Dù hai bên được cho là đã đạt đồng thuận về sự cần thiết của một thỏa thuận mới, nhưng tiến trình đàm phán cụ thể vẫn chưa có bước tiến đáng kể. Theo nguồn tin ngoại giao, Mỹ dự kiến cử đoàn đại diện sang Hàn Quốc vào giữa tháng 6 tới để tiếp tục thảo luận các vấn đề an ninh liên quan.

Ngoài nhiên liệu, bài toán ngân sách cũng là gánh nặng rất lớn. Nhiều chuyên gia nhận định đây có thể trở thành dự án vũ khí lớn nhất trong lịch sử Hàn Quốc kể từ thời lập quốc. Nếu dự án tiêm kích KF-21 Boramae tiêu tốn khoảng 16.500 tỷ won, thì tổng chi phí phát triển và đóng mới tàu ngầm hạt nhân có thể vượt xa con số này.

Bộ Kế hoạch và Ngân sách Hàn Quốc ước tính tổng kinh phí cho toàn bộ dự án có thể lên tới khoảng 28.900 tỷ won. Chính phủ hiện đang xem xét ban hành “Luật đặc biệt về tàu ngầm hạt nhân” nhằm tách riêng nguồn tài chính cho dự án, tránh ảnh hưởng tới các khoản ngân sách quốc phòng thông thường.

Giới chuyên gia cho rằng năng lực công nghệ đóng tàu ngầm hạt nhân của Hàn Quốc về cơ bản đã đủ khả năng đáp ứng, nhưng chìa khóa thành công sẽ phụ thuộc vào việc bảo đảm nguồn nhiên liệu hạt nhân và duy trì nguồn ngân sách ổn định trong nhiều năm liên tiếp.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại Đông Bắc Á ngày càng gia tăng, kế hoạch phát triển tàu ngầm hạt nhân cho thấy Hàn Quốc đang muốn nâng cấp đáng kể năng lực răn đe dưới biển và củng cố vị thế an ninh quốc gia trong tương lai.