Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đưa AI nội bộ vào công việc: "Khi bí ý tưởng, nhân viên hỏi BOKI trước"

Chỉ sau khoảng bốn tháng đưa vào vận hành, hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) nội bộ mang tên “BOKI” của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đang dần trở thành “đồng nghiệp kỹ thuật số” quen thuộc của các nhân viên ngân hàng trung ương Hàn Quốc. Không chỉ hỗ trợ tìm kiếm dữ liệu, phân tích, dịch thuật hay tổng hợp tài liệu, BOKI còn có thể dự đoán tiêu đề báo chí và mô phỏng cách truyền thông sẽ phản ứng với các báo cáo kinh tế.

Một nhân viên của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc chia sẻ rằng trước đây, khi nhận nhiệm vụ viết báo cáo về chênh lệch lãi suất giữa Hàn Quốc và Mỹ, họ phải mất hàng giờ để tra cứu dữ liệu, thống kê và báo cáo cũ. Nhưng hiện nay, chỉ cần hỏi BOKI, hệ thống sẽ ngay lập tức đề xuất dữ liệu lợi suất trái phiếu chính phủ Hàn – Mỹ cùng các chuỗi số liệu liên quan.

BOKI được kết nối với nền tảng dữ liệu nội bộ BIDAS của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc và có thể truy cập khoảng 19 triệu bộ dữ liệu khác nhau. Trước kia, do môi trường mạng nội bộ và mạng ngoài tách biệt, nhân viên phải tìm kiếm dữ liệu trong và ngoài hệ thống riêng lẻ. Tuy nhiên, kể từ khi BOKI được triển khai vào tháng 1 năm nay, toàn bộ quá trình có thể thực hiện chỉ trong một lần tìm kiếm.

Ngoài chức năng tìm kiếm và phân tích dữ liệu, BOKI còn hỗ trợ tra cứu quy định nội bộ, dịch tài liệu, tìm kiếm báo cáo nghiên cứu và nhiều tác vụ hành chính khác. Nhiều nhân viên cho biết cách làm việc của họ đã thay đổi đáng kể chỉ trong vài tháng.

Một nhân viên chia sẻ: “Trước đây khi nhận chỉ đạo gấp, tôi thường không biết phải bắt đầu từ đâu. Giờ thì việc đầu tiên là hỏi BOKI. Có cảm giác như mình có thêm một đồng nghiệp cùng suy nghĩ về công việc.”

◆ Từ “cú sốc ChatGPT” đến AI chủ quyền đầu tiên của ngân hàng trung ương

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc bắt đầu thúc đẩy nghiên cứu AI và machine learning từ năm 2020 khi thành lập bộ phận đổi mới số. Tuy nhiên, sau sự xuất hiện của ChatGPT và làn sóng AI tạo sinh bùng nổ toàn cầu, quá trình xây dựng AI riêng được đẩy nhanh đáng kể.

Theo đại diện bộ phận đổi mới số, đặc thù của Ngân hàng Trung ương là xử lý nhiều dữ liệu tài chính nhạy cảm nên không thể nhập tài liệu nội bộ vào các nền tảng AI bên ngoài. Vì vậy, việc phát triển một AI độc lập, có thể hoạt động an toàn trong môi trường mạng khép kín, trở thành ưu tiên hàng đầu.

Trong quá trình phát triển BOKI, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đã số hóa và xử lý khoảng 1,4 triệu tài liệu nội bộ để AI có thể học tập. Công đoạn này gặp không ít khó khăn do nhiều bộ phận ngần ngại chia sẻ dữ liệu riêng cho hệ thống AI.

Sau khi thu thập tài liệu, đội phát triển còn phải xử lý hàng loạt bước như loại bỏ thông tin cá nhân, phân loại dữ liệu nhạy cảm và loại bỏ tài liệu trùng lặp.

Đối tác phát triển được lựa chọn là Naver do đáp ứng được các tiêu chuẩn bảo mật nghiêm ngặt của Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc. Cuối cùng, BOKI được xây dựng dựa trên hạ tầng cloud và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của Naver.
Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, đây là “AI chủ quyền (sovereign AI) đầu tiên trên thế giới dành cho ngân hàng trung ương”, được xây dựng hoàn toàn trên dữ liệu nội bộ và mạng khép kín.

◆ Chức năng dịch thuật và “AI phát ngôn viên” được yêu thích nhất

Trong số các tính năng của BOKI, dịch thuật là chức năng được đánh giá cao nhất.
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc thường phải công bố đồng thời các báo cáo kinh tế và chính sách bằng tiếng Hàn và tiếng Anh. Tuy nhiên, do nhiều tài liệu thuộc diện mật trước khi công bố, việc sử dụng dịch vụ dịch thuật bên ngoài gặp nhiều hạn chế.

Một nhân viên cho biết: “Có tài liệu trước đây mất khoảng hai ngày để dịch, nhưng với BOKI tôi chỉ mất khoảng bốn giờ.” Theo họ, AI này còn hiểu khá tốt ngữ cảnh kinh tế và chính sách tiền tệ, đặc biệt trong việc gợi ý các cách diễn đạt tiếng Anh chuyên ngành.

Một tính năng khác đang được yêu thích là “AI phát ngôn viên”. Khi nhập báo cáo hoặc thông cáo báo chí, hệ thống sẽ tự động đề xuất tiêu đề báo chí dự kiến, cấu trúc bài viết và các vấn đề mà truyền thông có thể quan tâm.
Một quản lý của ngân hàng cho biết: “Nhân viên phòng truyền thông thường hiểu góc nhìn báo chí do làm việc trực tiếp với phóng viên, nhưng các bộ phận khác thì không. AI phát ngôn viên giống như công cụ mô phỏng xem tài liệu của mình sẽ được báo chí khai thác như thế nào.”

Trong quá trình huấn luyện tính năng này, dữ liệu tiêu đề bài báo của nhiều hãng truyền thông lớn Hàn Quốc đã được sử dụng, trong đó có lượng lớn dữ liệu từ Yonhap News Agency.
 

◆ Vẫn thua AI dân sự nhưng được ngân hàng trung ương nước ngoài quan tâm

Dù được đánh giá cao về khả năng xử lý dữ liệu nội bộ, BOKI vẫn chưa thể vượt qua các AI dân sự như Claude hay Perplexity AI trong các nhiệm vụ nghiên cứu và tìm kiếm thông tin tổng quát.

Một số nhân viên cho biết đôi khi BOKI vẫn đưa ra câu trả lời chưa chính xác hoặc trích dẫn nguồn từ Wikipedia. Hệ thống cũng còn gặp khó khăn khi xử lý các bảng biểu phức tạp thường xuất hiện trong báo cáo kinh tế.

Dù vậy, nhiều ngân hàng trung ương ở Đông Âu và châu Á vẫn đang bày tỏ sự quan tâm lớn đến BOKI, đặc biệt là mô hình vận hành AI trong mạng nội bộ bảo mật cao.

Theo phía Hàn Quốc, nhiều ngân hàng trung ương nước ngoài dù trả phí cho các AI thương mại nhưng vẫn gặp khó khăn vì không thể sử dụng tài liệu nội bộ trên nền tảng bên ngoài. Vì thế, kinh nghiệm xây dựng BOKI đang trở thành chủ đề được quốc tế chú ý.

BOKI 2.0: Từ “không trả lời ngoài công việc” đến tư vấn chườm nóng khi bị lẹo mắt

Khoảng một tháng gần đây, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đã bắt đầu thử nghiệm phiên bản BOKI 2.0.
Phiên bản mới tích hợp toàn bộ chức năng vào một giao diện duy nhất, thay vì phải chuyển đổi qua nhiều menu như trước đây. Đồng thời, khả năng hội thoại cũng tự nhiên hơn đáng kể.

Nếu như phiên bản 1.0 thường từ chối trả lời các câu hỏi ngoài công việc, thì phiên bản mới đã có thể duy trì hội thoại linh hoạt hơn.

Một nhân viên kể lại: “Tôi bị lẹo mắt nên thử hỏi BOKI, và nó khuyên tôi chườm ấm. Trước đây hệ thống sẽ từ chối vì đó không phải câu hỏi liên quan công việc.”

Tuy nhiên, BOKI 2.0 hiện vẫn chưa được triển khai chính thức. Phiên bản này cần được Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc phê duyệt thêm về bảo mật, đặc biệt do có tích hợp chức năng tìm kiếm internet.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết họ dự kiến hoàn tất thử nghiệm trong tháng 6 và chính thức đưa BOKI 2.0 vào hoạt động từ khoảng tháng 7 năm nay.