Pakistan muốn tiếp tục tổ chức đàm phán Mỹ - Iran, vai trò của Trung Quốc được chú ý

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết Islamabad mong muốn tiếp tục đứng ra tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông vẫn chưa hoàn toàn hạ nhiệt và vai trò trung gian của Pakistan ngày càng được quốc tế quan tâm.

Ngày 24/5 (giờ địa phương), ông Sharif đăng trên mạng xã hội X rằng Pakistan sẽ “tiếp tục mọi nỗ lực vì hòa bình với thiện chí cao nhất”, đồng thời bày tỏ hy vọng “sớm có thể tổ chức vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran”.

Ông cũng tiết lộ rằng cùng ngày, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump để thảo luận về các bước thúc đẩy tiến trình hòa bình lâu dài. Theo ông Sharif, đây là “một cuộc trao đổi hữu ích nhằm tìm kiếm giải pháp cho hòa bình bền vững”.

Tướng Asim Munir được xem là nhân vật then chốt đã giúp tổ chức vòng đàm phán hòa bình đầu tiên giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad hồi tháng trước. Dù chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, cuộc gặp này được đánh giá là bước khởi đầu quan trọng cho đối thoại giữa hai bên.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump đã điện đàm với lãnh đạo hoặc quan chức cấp cao của Pakistan, Saudi Arabia, UAE và Qatar – những quốc gia đóng vai trò trung gian trong hồ sơ Iran. Sau các cuộc trao đổi, ông Trump cho rằng tiến trình đàm phán “chỉ còn chờ bước hoàn tất cuối cùng”.

Tuy nhiên, phía Iran vẫn giữ thái độ thận trọng. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran theo đuổi lợi ích quốc gia chính đáng nhưng cần cảnh giác trước những tiền lệ trong các cuộc đàm phán trước đây với Mỹ. Phía Iran cũng xác nhận tướng Munir gần đây đã đến Tehran để thúc đẩy vai trò trung gian, qua đó cho thấy các cuộc thương lượng vẫn đang âm thầm diễn ra.

Pakistan từng tổ chức vòng đàm phán Mỹ - Iran ngày 11-12 tháng trước tại Islamabad nhưng chưa đạt kết quả cụ thể. Sau đó, vòng đàm phán thứ hai dự kiến diễn ra ngày 21 đã bị hoãn, dù hai bên vẫn duy trì các kênh tiếp xúc gián tiếp dưới sự trung gian của Pakistan.

Trong lúc đó, ông Sharif đang có chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 4 ngày. Theo truyền thông Trung Quốc, ông đã tới thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang và tham dự lễ ký kết thỏa thuận hợp tác giao lưu hữu nghị giữa các địa phương hai nước.

Trong chương trình làm việc, Thủ tướng Pakistan sẽ tham dự các sự kiện đầu tư liên quan đến công nghệ thông tin, viễn thông và ngành pin năng lượng, đồng thời thăm Alibaba Group. Ông cũng dự kiến hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Cường để trao đổi về quan hệ song phương cũng như các vấn đề quốc tế cùng quan tâm. Năm nay cũng đánh dấu 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Giới quan sát cho rằng tình hình Trung Đông sẽ là một chủ đề quan trọng trong chuyến thăm lần này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn gần đây nhấn mạnh Bắc Kinh ủng hộ Pakistan đóng vai trò trung gian “công bằng và cân bằng” nhằm thúc đẩy hòa bình và chấm dứt xung đột tại Trung Đông.

Tờ South China Morning Post của Hong Kong nhận định chuyến thăm Trung Quốc của ông Sharif diễn ra đúng lúc các nỗ lực hòa giải liên quan đến cuộc chiến Iran đang được thúc đẩy, cho thấy Pakistan muốn tìm kiếm thêm sự ủng hộ quốc tế cho vai trò trung gian của mình.

Một số chuyên gia cho rằng Trung Quốc có thể sẽ không trực tiếp can dự sâu vào tiến trình hòa giải Trung Đông, nhưng vẫn âm thầm hỗ trợ Pakistan và duy trì tiếp xúc với nhiều bên liên quan như Mỹ, Nga, Iran và các nước vùng Vịnh.

Trong khi đó, giới nghiên cứu tại Pakistan đánh giá chuyến thăm lần này mang ý nghĩa chiến lược vượt xa một chuyến công du thông thường, đặc biệt trong các lĩnh vực an ninh năng lượng, hàng hải, kết nối khu vực và ổn định Trung Đông.

Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã lần lượt tới Trung Quốc để hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình, cho thấy Bắc Kinh đang ngày càng trở thành một điểm trung tâm trong các hoạt động ngoại giao quốc tế liên quan đến những điểm nóng toàn cầu.