Tổng thống Đài Loan khẳng định "Đài Loan đã là một quốc gia có chủ quyền độc lập", Trung Quốc phản ứng gay gắt

 
Tổng thống Lai Ching-te tiếp tục khẳng định lập trường về chủ quyền của Đài Loan trong bối cảnh căng thẳng hai bờ eo biển gia tăng và quan hệ Mỹ – Đài thu hút nhiều chú ý quốc tế.

Theo truyền thông Đài Loan ngày 21/5, trong cuộc họp của Ban Thường vụ Trung ương đảng Dân Tiến (DPP), ông Lai nhấn mạnh rằng bất kể Đài Loan được gọi bằng tên nào — “Trung Hoa Dân Quốc”, “Trung Hoa Dân Quốc Đài Loan” hay đơn giản là “Đài Loan” — thì thực tế nơi đây “đã là một quốc gia có chủ quyền độc lập”.

Phát biểu được đưa ra sau khi Trung Quốc chỉ trích bài diễn văn nhân dịp hai năm cầm quyền của ông Lai, cho rằng nhà lãnh đạo Đài Loan đang thúc đẩy xu hướng độc lập.

Ông Lai cho biết ngày 20/5 đánh dấu 30 năm kể từ khi người dân Đài Loan lần đầu tiên trực tiếp bầu ra tổng thống và phó tổng thống thông qua phổ thông đầu phiếu. Theo ông, việc người dân trực tiếp lựa chọn lãnh đạo quốc gia là biểu hiện cụ thể của nguyên tắc “chủ quyền thuộc về nhân dân”, đồng thời phản ánh rõ nét bản sắc dân chủ của Đài Loan.
Tổng thống Đài Loan cũng nhấn mạnh rằng không quốc gia nào có quyền sáp nhập Đài Loan và tương lai của hòn đảo này không thể do các thế lực bên ngoài quyết định.

Ông cho rằng người dân Đài Loan đang theo đuổi dân chủ và tự do, đồng thời khẳng định điều đó không nên bị xem là hành động khiêu khích.

Trong bài phát biểu, ông Lai cũng nhắc đến cuộc gặp với nhiều nhân vật kỳ cựu từng tham gia phong trào dân chủ hóa Đài Loan, bao gồm cựu Chủ tịch Quốc hội You Si-kun, cố vấn phủ tổng thống Yao Chia-wen và Chủ tịch Quỹ Nghiên cứu Hòa bình châu Á – Thái Bình Dương Hsu Hsin-liang.

Ông cho rằng chính nhờ những người chấp nhận đối mặt nguy hiểm để đấu tranh cho dân chủ trong quá khứ mà Đài Loan ngày nay mới có được sự phát triển và thịnh vượng hiện tại.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận sức ép từ Trung Quốc ngày càng lớn và trách nhiệm của người đứng đầu Đài Loan cũng nặng nề hơn. Ông khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ thể chế dân chủ và tự do của Đài Loan, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế và đất nước.

Phát biểu của ông Lai diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đề cập khả năng điện đàm với lãnh đạo Đài Loan — điều vốn rất nhạy cảm trong quan hệ Mỹ – Trung kể từ khi Washington cắt quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Bắc vào năm 1979 để thiết lập quan hệ với Bắc Kinh.

Theo Reuters, tại cuộc họp báo nhân dịp hai năm nhậm chức, ông Lai cho biết nếu có cơ hội trao đổi với ông Trump, ông sẽ nhấn mạnh rằng Trung Quốc đang làm tổn hại hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan.

Dù tiếp tục khẳng định chủ quyền của Đài Loan, ông Lai vẫn nhấn mạnh lập trường duy trì nguyên trạng ở eo biển và cho rằng đối thoại hai bờ cần được tiến hành trên nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.

Trong khi đó, ông Tung Li-wen, Giám đốc điều hành Quỹ Nghiên cứu Hòa bình châu Á – Thái Bình Dương, nhận định tuyên bố của ông Lai về việc duy trì nguyên trạng ở eo biển Đài Loan có cùng tông điệu với quan điểm gần đây của ông Trump rằng Mỹ không muốn chiến tranh và ưu tiên duy trì hiện trạng.

Ông Tung cho rằng điều khiến Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lo ngại không phải là phát biểu của Đài Loan, mà chính là khả năng quan hệ Mỹ – Đài ngày càng được củng cố.

Ông cũng nhắc tới việc ông Trump trước đây từng ký “Đạo luật thực thi bảo đảm Đài Loan” và Mỹ hiện đang xúc tiến quy trình phê duyệt gói bán vũ khí trị giá khoảng 14 tỷ USD cho Đài Loan như minh chứng cho quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Washington và Đài Bắc.

Về phía Trung Quốc, Bắc Kinh tiếp tục phản đối mạnh mẽ các phát biểu của ông Lai Ching-te, cho rằng đây là luận điệu thúc đẩy độc lập Đài Loan và đi ngược nguyên tắc “Một Trung Quốc”.