Hàn Quốc và Mỹ khác biệt quan điểm về chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến

 
Chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy mạnh việc sớm chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến (OPCON) từ Mỹ sang Hàn Quốc, tuy nhiên giữa Seoul và Washington vẫn tồn tại khác biệt đáng kể về thời điểm cũng như mức độ đáp ứng các điều kiện cần thiết cho quá trình này.

Trong chuyến thăm Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu-back nhấn mạnh rằng Seoul giữ lập trường kiên định về việc chuyển giao OPCON trong thời gian sớm nhất có thể.

Phát biểu tại Washington DC ngày 12, ông Ahn cho biết: “Lập trường của chúng tôi về việc sớm chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến là hoàn toàn rõ ràng và không hề thay đổi.”

Chính phủ của Tổng thống Lee Jae-myung đang coi việc chuyển giao OPCON là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ. Nhiều ý kiến tại Hàn Quốc cho rằng Seoul muốn hoàn tất tiến trình này trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc vào đầu năm 2029.

Phía Hàn Quốc cho rằng tiến trình đáp ứng các điều kiện chuyển giao đã đạt nhiều bước tiến đáng kể trong khuôn khổ “Kế hoạch chuyển giao OPCON dựa trên điều kiện” mà hai nước thống nhất từ năm 2015.

Tuy nhiên, phía Mỹ dường như vẫn duy trì lập trường thận trọng hơn. Tư lệnh Xavier Brunson gần đây phát biểu trước Quốc hội Mỹ rằng “các toan tính chính trị không nên vượt lên trên các điều kiện thực tế” trong vấn đề chuyển giao OPCON.

Ông Brunson cũng đề cập mốc quý I năm 2029 là thời điểm mục tiêu để hoàn tất các điều kiện chuyển giao, cho thấy giới quân sự Mỹ vẫn đánh giá khá bảo thủ về mức độ sẵn sàng của Hàn Quốc. Theo thỏa thuận giữa hai nước, việc chuyển giao OPCON phụ thuộc vào ba điều kiện chính gồm:

Trong đó, việc đánh giá năng lực của Bộ Tư lệnh Liên quân Tương lai sẽ được kiểm chứng qua ba giai đoạn gồm năng lực tác chiến cơ bản (IOC), năng lực tác chiến đầy đủ (FOC) và năng lực hoàn thành nhiệm vụ hoàn chỉnh (FMC).
Chính phủ Hàn Quốc hiện được cho là đang hướng tới việc hoàn tất đánh giá FOC và nhận được sự phê chuẩn của bộ trưởng quốc phòng hai nước tại Hội nghị Tham vấn An ninh Hàn - Mỹ (SCM) vào tháng 10 tới để chính thức xác định mốc thời gian chuyển giao.

Tuy nhiên, một số ý kiến trong nội bộ Seoul cho rằng phía Mỹ đang liên tục mở rộng hoặc thay đổi các tiêu chí đánh giá, khiến “khung thành bị dịch chuyển” so với các thỏa thuận trước đây.

Chuyến thăm Mỹ lần này của Bộ trưởng Ahn cũng được xem là nỗ lực nhằm thúc đẩy đối thoại trực tiếp cấp cao với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth để tháo gỡ khác biệt.

Theo phía Hàn Quốc, ông Hegseth bày tỏ đồng thuận với nguyên tắc chuyển giao OPCON dựa trên điều kiện và mong muốn tiến trình được triển khai càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, tuyên bố chung sau cuộc họp bộ trưởng quốc phòng hai nước chỉ dừng ở mức khẳng định sẽ tiếp tục thảo luận và tăng cường hợp tác, chưa thể hiện sự ủng hộ cụ thể về thời điểm chuyển giao.

Giới quan sát cho rằng dù chính quyền Mỹ hiện nay mong muốn Hàn Quốc đảm nhận vai trò lớn hơn trong phòng thủ thông thường trên bán đảo Triều Tiên, Washington vẫn ưu tiên cách tiếp cận thận trọng và đặt nặng yếu tố năng lực thực tế hơn là mục tiêu chính trị.

Dự kiến, hai bên sẽ tiếp tục thảo luận sâu hơn tại cuộc họp của Cơ chế Đối thoại Quốc phòng Tích hợp Hàn - Mỹ (KIDD) diễn ra trong các ngày 12 và 13 nhằm thu hẹp khác biệt liên quan đến tiến trình chuyển giao OPCON.