Giá dầu tăng mạnh vì chiến sự Trung Đông, lãnh đạo ASEAN tăng cường hợp tác an ninh năng lượng

Các nhà lãnh đạo của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã nhất trí tăng cường hợp tác nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng vọt do ảnh hưởng từ xung đột giữa Mỹ và Iran.

Ngày 8/5 (giờ địa phương), lãnh đạo 11 quốc gia thành viên ASEAN đã tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra tại thành phố Cebu, miền trung Philippines.

Phát biểu bế mạc hội nghị, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. – nước giữ vai trò Chủ tịch luân phiên ASEAN năm nay – cho biết các nhà lãnh đạo đã đạt được đồng thuận về việc tăng cường an ninh năng lượng để ứng phó với làn sóng tăng giá dầu và nguyên liệu thô toàn cầu do chiến sự tại Trung Đông gây ra.
Theo đó, các nước thành viên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì chuỗi cung ứng năng lượng ổn định và đáng tin cậy, đồng thời thúc đẩy kết nối năng lượng trong khu vực ASEAN cũng như đa dạng hóa các nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng thay thế.

Tổng thống Marcos nhận định cuộc chiến tại Trung Đông đã kéo theo hàng loạt biến động dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu. Ông nhấn mạnh rằng ASEAN cần có “tầm nhìn, sự phối hợp và những hành động chung cụ thể” để đối phó với tình hình hiện nay.

Trong bài phát biểu tại hội nghị, ông cũng bày tỏ lo ngại rằng những biến động gần đây đã cho thấy nền kinh tế ASEAN dễ bị tổn thương như thế nào trước các thay đổi đột ngột của trật tự quốc tế và kinh tế thế giới.
“Chỉ vài tuần hỗn loạn cũng có thể mất nhiều năm để khắc phục hậu quả”, ông cảnh báo.
Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto cũng cho rằng áp lực đối với nguồn cung năng lượng hiện đang ở mức rất lớn.
Ông nhấn mạnh ASEAN cần chuẩn bị cho nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng trong dài hạn và phải xây dựng năng lực phục hồi với cách tiếp cận rõ ràng, mang tính định hướng tương lai nhằm ứng phó với mọi tình huống có thể xảy ra.

Ngoài vấn đề năng lượng, quan hệ với Myanmar cũng là một trong những nội dung quan trọng tại hội nghị lần này.
Trong những năm qua, Myanmar gần như bị cô lập trong ASEAN khi quân đội nước này bị loại khỏi nhiều cuộc họp cấp cao của khối sau cuộc đảo chính năm 2021.

Một số lãnh đạo ASEAN bày tỏ mong muốn cải thiện quan hệ với Myanmar, trong khi một số nước khác vẫn thể hiện sự không hài lòng trước tình trạng nội chiến kéo dài tại quốc gia này.

Tổng thống Marcos cho biết các cuộc thảo luận đã diễn ra rất sôi nổi, thậm chí có những thời điểm căng thẳng về mặt cảm xúc, nhưng các nước đều đồng thuận rằng cần tìm giải pháp để phá vỡ tình trạng bế tắc hiện nay.

Theo một số nguồn tin, ASEAN đang xem xét cho phép Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar tham dự trực tuyến một sự kiện bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN dự kiến diễn ra vào tháng 7 tới.
Sau cuộc đảo chính năm 2021, chính quyền quân sự Myanmar đã không thực hiện cam kết 5 điểm với ASEAN, trong đó có nội dung chấm dứt bạo lực. Vì vậy, ASEAN lâu nay chỉ cho phép đại diện phi chính trị của Myanmar tham gia các cuộc họp của khối.

Tuy nhiên, gần đây chính quyền Myanmar đã đưa ra một số động thái hòa giải như ân xá cho một số lực lượng đối lập và chuyển bà Aung San Suu Kyi từ hình thức giam giữ sang quản thúc tại gia. Dù vậy, tình hình xung đột với các lực lượng nổi dậy vẫn chưa chấm dứt.

Trong một diễn biến khác, Tổng thống Marcos hôm 7/5 cũng đã chủ trì cuộc gặp giữa lãnh đạo Thái Lan và Campuchia – hai nước từng xảy ra hai vụ đụng độ vũ trang trong năm ngoái và hiện vẫn duy trì lệnh ngừng bắn mong manh. Hai bên đã nhất trí nối lại các hoạt động giao lưu và hợp tác.

Hiện ASEAN gồm 11 quốc gia thành viên: Philippines, Indonesia, Malaysia, Thailand, Singapore, Brunei, Vietnam, Laos, Myanmar, Cambodia và Timor-Leste.