Triều Tiên sửa Hiến pháp theo hướng "hai quốc gia", bỏ điều khoản thống nhất với Hàn Quốc

Triều Tiên được cho là đã tiến hành sửa đổi Hiến pháp theo hướng thể chế hóa đường lối “hai quốc gia” do nhà lãnh đạo Kim Jong Un đề xuất, trong đó đáng chú ý là việc bổ sung điều khoản lãnh thổ chỉ giới hạn ở khu vực phía Bắc và xóa bỏ hoàn toàn các nội dung liên quan đến thống nhất bán đảo.
Thông tin được công bố ngày 6/5 tại một cuộc họp báo của Bộ Thống nhất Hàn Quốc ở Seoul, dựa trên bản Hiến pháp mới của Triều Tiên. Theo đó, các khái niệm như “nửa phía Bắc”, “thống nhất tổ quốc” hay “chiến thắng hoàn toàn của chủ nghĩa xã hội” đã bị loại bỏ khỏi cả phần mở đầu lẫn nội dung chính.
Cụ thể, điều khoản trước đây nêu mục tiêu thực hiện thống nhất dựa trên nguyên tắc độc lập, hòa bình và đoàn kết dân tộc đã bị xóa bỏ. Đồng thời, những nội dung ca ngợi thành tựu thống nhất của các lãnh đạo tiền nhiệm cũng không còn xuất hiện.

◆ Nhấn mạnh chủ quyền lãnh thổ và mô hình “hai quốc gia”

Hiến pháp sửa đổi đã bổ sung điều khoản mới về lãnh thổ, quy định rằng lãnh thổ Triều Tiên bao gồm khu vực giáp với Trung Quốc và Nga ở phía Bắc, và giáp với Hàn Quốc ở phía Nam, cùng với vùng biển và không phận liên quan. Tuy nhiên, ranh giới cụ thể trên biển và trên bộ với Hàn Quốc không được đề cập.
Giới chuyên gia nhận định việc không đề cập chi tiết đến đường ranh giới có thể nhằm tránh làm gia tăng tranh chấp.
Dù phản ánh rõ định hướng “hai quốc gia”, Hiến pháp mới không sử dụng các cụm từ mang tính đối đầu như “quốc gia thù địch” để chỉ Hàn Quốc, trái với một số phát biểu trước đó của ông Kim Jong Un.

◆ Mở rộng quyền lực của lãnh đạo và lần đầu đề cập vũ khí hạt nhân

Một điểm đáng chú ý khác là việc Hiến pháp lần đầu tiên xác định Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ là “Nguyên thủ quốc gia”, đồng thời xếp vị trí này lên trên Quốc hội trong hệ thống quyền lực nhà nước.
Hiến pháp cũng lần đầu ghi nhận quyền chỉ huy và sử dụng lực lượng hạt nhân thuộc về Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ, bao gồm cả quyền ủy quyền. Đây được xem là bước củng cố đáng kể quyền lực cá nhân của nhà lãnh đạo.
Ngoài ra, quyền bổ nhiệm và miễn nhiệm các vị trí cấp cao như Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng cũng được trao trực tiếp cho Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ, trong khi quyền bãi nhiệm vị trí này của Quốc hội đã bị loại bỏ.

◆ Điều chỉnh nội dung phúc lợi và thông điệp đối ngoại

Một số nội dung mang tính tuyên truyền trước đây như “miễn phí y tế”, “không có thuế” hay “không có thất nghiệp” cũng đã bị loại bỏ khỏi Hiến pháp.
Bên cạnh đó, Hiến pháp mới bổ sung đối tượng được bảo hộ đặc biệt là “liệt sĩ tham gia chiến dịch quân sự ở nước ngoài”, được cho là nhằm ghi nhận những người tham chiến trong xung đột Nga – Ukraine.

Các chuyên gia đánh giá, với việc điều chỉnh cách diễn đạt và cấu trúc, bản Hiến pháp mới của Triều Tiên dường như hướng tới xây dựng hình ảnh một “quốc gia bình thường” hơn trên trường quốc tế, đồng thời vẫn duy trì nền tảng quyền lực tập trung.

Theo một số ý kiến học giả, dù khẳng định rõ mô hình “hai quốc gia”, việc không nhấn mạnh yếu tố đối đầu có thể mở ra khả năng cho một hình thức cùng tồn tại hòa bình giữa hai miền trên bán đảo Triều Tiên trong tương lai.
 

• #Hiến pháp Triều Tiên
• #Hai quốc gia
• #Kim Jong Un