Chứng khoán các thị trường mới nổi lập đỉnh lịch sử: Động lực từ làn sóng AI và kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng địa chính trị

Thị trường chứng khoán các nền kinh tế mới nổi đang bước vào một giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ hiếm có khi đồng thời được thúc đẩy bởi hai động lực lớn: làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Những yếu tố này không chỉ giúp dòng vốn quay trở lại các tài sản rủi ro mà còn đưa các chỉ số quan trọng lên mức cao kỷ lục.

Theo hãng tin Bloomberg, chỉ số MSCI Emerging Markets Index (MSCI EM) đã có thời điểm tăng 1,9% trong phiên giao dịch ngày 27, chạm mốc 1.640,47 điểm – vượt qua đỉnh trong ngày thiết lập hồi cuối tháng 2. Đây được xem là cột mốc quan trọng, đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn biến động do xung đột địa chính trị.
Động lực trực tiếp của đợt tăng này đến từ việc Mỹ và Iran gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, làm dấy lên kỳ vọng rằng căng thẳng tại Trung Đông sẽ tiếp tục được kiểm soát. Khi rủi ro địa chính trị giảm nhiệt, tâm lý ưa thích rủi ro của nhà đầu tư quay trở lại, kéo theo sự phục hồi của đồng tiền các thị trường mới nổi, với mức tăng trung bình khoảng 0,3%.
Tuy nhiên, đằng sau những biến động ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng đợt tăng giá lần này mang tính cấu trúc nhiều hơn là phản ứng tức thời. Ông Gary Tan, nhà quản lý danh mục của Allspring Global Investments, nhận định rằng đà tăng hiện tại không đơn thuần dựa trên tin tức mà được thúc đẩy bởi những yếu tố nền tảng dài hạn. Theo ông, dòng vốn đầu tư liên tục đổ vào các lĩnh vực như năng lượng, hạ tầng và quốc phòng, kết hợp với đà tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ của các doanh nghiệp hưởng lợi từ AI, sẽ tiếp tục nâng đỡ thị trường trong thời gian tới.
Thực tế, chỉ vài tháng trước, thị trường mới nổi đã trải qua cú sốc đáng kể khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, khiến các chỉ số lao dốc hơn 10%. Tuy nhiên, tốc độ phục hồi nhanh chóng sau đó cho thấy sức chống chịu ngày càng lớn của nhóm thị trường này trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Một trong những điểm đáng chú ý là vai trò dẫn dắt của khu vực châu Á, đặc biệt là Hàn Quốc và Đài Loan. Với tỷ trọng chiếm hơn 76% trong rổ MSCI EM, khu vực này đã trở thành động lực chính cho đà tăng của toàn bộ thị trường. Làn sóng đầu tư quay trở lại các cổ phiếu công nghệ và AI đã kích hoạt một chu kỳ tăng trưởng mới, đưa các chỉ số chứng khoán của hai nền kinh tế này đồng loạt lập đỉnh lịch sử trong phiên giao dịch ngày 27.
Tính từ đầu năm, MSCI EM đã tăng khoảng 16%, cao gấp ba lần so với mức tăng của chỉ số S&P 500 của Mỹ. Không chỉ tăng về điểm số, triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp trong rổ MSCI EM cũng được cải thiện đáng kể, với mức điều chỉnh tăng khoảng 30% – vượt xa mức 12% của chỉ số MSCI World vốn tập trung vào các nền kinh tế phát triển.
Dù vậy, những rủi ro tiềm ẩn vẫn chưa biến mất. Thị trường hiện đang phụ thuộc đáng kể vào nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp liên quan đến AI. Một số chuyên gia cảnh báo rằng kỳ vọng tăng trưởng quá nhanh của nhóm này có thể tạo ra sự mất cân đối trong cấu trúc thị trường.

Bên cạnh đó, xung đột Trung Đông dù tạm lắng nhưng chưa hoàn toàn chấm dứt. Nguy cơ giá dầu duy trì ở mức cao hoặc tăng đột biến vẫn có thể gây ra những tác động dây chuyền lên lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, dù một phần rủi ro đã được phản ánh vào giá tài sản, nhưng khả năng xảy ra những cú sốc ngoài dự kiến vẫn không thể loại trừ.

Đại diện từ Aberdeen cũng bày tỏ quan điểm thận trọng, cho rằng dù đang hưởng lợi từ đà tăng của thị trường, nhưng tốc độ leo thang của kỳ vọng đối với cổ phiếu công nghệ là điều đáng lo ngại. Tương tự, ông Justin Lin, chiến lược gia đầu tư của Global X Australia (thuộc Mirae Asset), nhận định rằng trong ngắn hạn, thị trường mới nổi vẫn có lợi thế nhờ động lực mạnh và yếu tố mùa vụ tích cực từ thị trường Trung Quốc trong quý II. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, áp lực lạm phát và nguy cơ tăng trưởng chậm lại có thể trở thành lực cản đáng kể.

Nhìn tổng thể, đà tăng của thị trường chứng khoán mới nổi hiện nay phản ánh sự giao thoa giữa kỳ vọng và thực tế: kỳ vọng về một chu kỳ công nghệ mới do AI dẫn dắt, và thực tế của một thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn. Trong bối cảnh đó, câu hỏi không chỉ là thị trường sẽ tăng đến đâu, mà còn là liệu nền tảng tăng trưởng này có đủ bền vững để vượt qua những thử thách phía trước hay không.
 

• #Thị trường mới nổi
• #Trí tuệ nhân tạo
• #Chứng khoán