Mỹ – Philippines tập trận quy mô lớn gần Biển Đông và eo biển Đài Loan, căng thẳng khu vực gia tăng

Mỹ và Philippines đã chính thức khởi động cuộc tập trận quân sự thường niên quy mô lớn “Balikatan”, trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, đặc biệt liên quan đến Biển Đông và eo biển Đài Loan.
Theo thông tin từ quân đội Philippines ngày 21/4, cuộc tập trận năm nay có sự tham gia của khoảng 17.000 binh sĩ, trong đó riêng lực lượng Mỹ chiếm khoảng 10.000 người. Hoạt động kéo dài đến ngày 8/5 và diễn ra tại nhiều khu vực chiến lược của Philippines, bao gồm các địa bàn gần Biển Đông và khu vực phía bắc giáp Đài Loan.
Điểm đáng chú ý là ngoài ba quốc gia tham gia thường xuyên gồm Mỹ, Philippines và Australia, năm nay lần đầu tiên có sự tham gia tích cực của Nhật Bản, Canada, Pháp và New Zealand, cho thấy quy mô và tính chất đa phương ngày càng rõ nét của cuộc tập trận.
Các nội dung huấn luyện bao gồm diễn tập tác chiến mô phỏng, bắn đạn thật, đổ bộ và tấn công trên biển. Tại tỉnh Zambales (bờ tây đảo Luzon), lực lượng liên quân tiến hành diễn tập đổ bộ quy mô lớn. Trong khi đó, tại đảo Itbayat thuộc tỉnh Batanes – chỉ cách Đài Loan khoảng 155 km – các bài tập tấn công trên biển được triển khai, cho thấy rõ ý nghĩa chiến lược của khu vực này.
Ngoài ra, nhiều loại vũ khí hiện đại cũng được đưa vào thử nghiệm, bao gồm hệ thống tên lửa tầm trung “Typhon” do Mỹ triển khai tại Philippines từ năm 2024, cùng với tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos do Philippines mua từ Ấn Độ.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Tổng tham mưu trưởng quân đội Philippines Romeo Brawner nhấn mạnh rằng cuộc tập trận gửi đi thông điệp rõ ràng về tầm quan trọng của hợp tác an ninh. Trong khi đó, Trung tướng Thủy quân lục chiến Mỹ Christian Wortman khẳng định cam kết của Washington đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và đồng minh Philippines vẫn “vững chắc như thép”, bất chấp các thách thức ở những khu vực khác trên thế giới.
Dù phía Mỹ khẳng định cuộc tập trận “không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào”, giới quan sát nhận định đây là động thái mang tính răn đe trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc ngày càng gia tăng.
Đáng chú ý, Nhật Bản lần đầu tiên triển khai lực lượng tác chiến với khoảng 1.400 binh sĩ, cùng tàu chiến và máy bay, đồng thời dự kiến tiến hành thử nghiệm tên lửa chống hạm Type-88. Trước đây, Tokyo chỉ tham gia với vai trò quan sát hoặc hỗ trợ hạn chế. Sự thay đổi này diễn ra sau khi thỏa thuận cho phép hai nước triển khai lực lượng qua lại được ký kết và có hiệu lực.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc đã bày tỏ phản đối. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng các liên minh quân sự mang tính “kết khối” có thể làm gia tăng bất ổn, đồng thời nhấn mạnh hợp tác an ninh không nên nhằm vào bên thứ ba hay làm suy giảm lòng tin trong khu vực.
Tín hiệu chiến lược trong cạnh tranh khu vực
Cuộc tập trận Balikatan năm nay không chỉ đơn thuần là hoạt động huấn luyện quân sự thường niên, mà còn phản ánh những chuyển động sâu sắc trong cấu trúc an ninh khu vực.
Thứ nhất, quy mô và thành phần tham gia mở rộng cho thấy xu hướng liên kết đa phương đang gia tăng, với sự hiện diện ngày càng rõ của các đồng minh phương Tây và đối tác châu Á.
Thứ hai, địa điểm diễn tập nhạy cảm – đặc biệt là khu vực gần eo biển Đài Loan – cho thấy trọng tâm chiến lược không chỉ nằm ở Biển Đông mà còn mở rộng sang các điểm nóng khác.
Thứ ba, việc triển khai vũ khí hiện đại và năng lực tấn công thực tế cho thấy mức độ sẵn sàng tác chiến cao hơn so với các năm trước, phản ánh môi trường an ninh ngày càng phức tạp.
Trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ – Trung tiếp tục gia tăng, các hoạt động quân sự như Balikatan nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò là công cụ thể hiện sức mạnh, đồng thời cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ va chạm ngoài ý muốn nếu thiếu cơ chế kiểm soát khủng hoảng hiệu quả.


 

• #Balikatan
• #Biển Đông
• #Mỹ Philippines